Programı yedeksiz elleşmeyiz

Eski programın kopyası bende yoksa, hafızadan «böyleydi» demeyiz. Kopyayı almadan bir satır değiştirmeyiz. Kopya alınamıyorsa bunu yazarız ve o gün programı elleşmeyiz. Ellemiş gibi konuşan kişi, ertesi gün hattı eski haline getiremez. Ben o sabahı sevmeyiz. Şifre sizdeyse getirin. Şifreyi kırmaya çalışmayız. Kırılamayan şifre, program işini okuma işine çevirir. Okuma da faydalıdır: hangi girişin yalan söylediğini yazarız, programı uydurmayız.

Sürücü kodu PLC kodu değildir. OC, OCF ve benzeri yazılar sürücünün kendi sayfasındadır. Onları burada ucuzlatmayız. Koku varsa sürücüyü ikinci kez kaldırtmayız. Koku yoksa bir kez, sonra durur. Kapağını enerji varken açmayız. DC bara bir süre dolu kalır, bunu bilmeden kapağa tornavida sokan kişi gördüm. Sokmayız. Boş fırına otostart da yaptırmayız. Fırın boşken öğrenen sürücü, dolu fırında şaşırır.

Sensörün lambası yanıyor, mil hareket etmiyorsa sensör yalan söylüyordur. Programı o yalana göre düzeltmeyiz. Sensörü yerinde görürüz: toz, ayar kaçması, kablo ezilmesi. Ezilmiş kabloyu program satırı sanmayız. Kontaktör yapışmışsa çıkış söner, motor döner. O da program değildir. Yapışan kontaktörün kendi sesi vardır, uğultu sayfasında anlattım, burada tekrar bir ilan gibi yazmayız. Ayırırız, yazarız, kontaktörü programın üstüne yıkmayız.

Kapağı enerji varken açmayız. Islak zeminde panoya yaklaşmayız. Siz de alarmı silip «kendiliğinden düzeldi» demeyin. Silinen alarm, benim okuyacağız cümledir. Cümle gidince okuma uzar, rakam da uzar. Uzarını başlamadan söyleriz. Fotoğraf istiyoruz: ekranın yazısı, kapak kapalıyken. Kapağın içini flaşla çekmeyin.

4.000 ile 12.000 TRY okumak içindir. Hangi girişin sustuğunu, hangi çıkışın yalan söylediğini, sürücü kodunu not edip bırakmayı kapsar. 10.000 ile 35.000 TRY, yedek alındıktan sonra programda değişiklik içindir. İkisini bir ilanda tek fiyat yapmayız. Gece ve resmi tatil ayrıdır. Sözleşmeli bir tesiste sözleşme süresi duruyorsa onu bozmayız. Onaylı usta ağıyız, ekip varmış gibi konuşmayız. İstanbul dışına, Gebze'ye, bu sayfadan çıkmayız. Varış aralığı çağrıda net söylenir.

İş bitince yedeğin nerede durduğunu, neyi değiştirdiğimi ve neyi bilerek ellemediğimi yazarız. Ellemediğimiz şey çoğu zaman sürücü parametresidir. Onu yedeksiz, kokulu, ikinci resetle açmayız. Onayınızı, kalemi sürmeden önce alırız. Görmediğimiz hatta kilitli fiyat yazmayız.

Gece vardiyası programı değiştirmeyi sevmeyiz. Operatör yorgundur, alarm silinmiştir, son basılan buton hatırlanmaz. Hatırlanmayan buton, okumayı uzatır. Okuma uzayacaksa 4.000–12.000 bandının neresine düşeceğini, kalemi sürmeden söyleriz. Söylemeden «sabaha program biter» demeyiz. Sabaha bitecek iş, yedeği öğleden beri duran ve alarmı silinmemiş iştir. Silinmiş alarmda gece sadece not alırız. Not, ertesi aydınlıkta programın yerini tutar. Tutmuyormuş gibi o gece satır değiştirirsem, sabah hattı eski haline getiremeyiz.

Yedeği masaüstüne «son» diye kaydeden kişi, bir hafta sonra hangi son olduğunu bilmez. Ben klasörün adını tarihle yazarız, şifreyi klasörün içine koyarız sanmayın. Şifre sizde kalır. Klasörün yerini nota yazarız. Nota bakmadan ikinci değişiklik yapmayız. İkinci değişiklik, birinci yedeğin üstüne yazılırsa geri dönüş ölür. Ölü geri dönüş, 10.000–35.000 bandındaki işi şansa bırakır. Şansa bırakmayız. Bırakırsam hattı değil, hafızayı tamir ediyor oluruz. Hafıza tamiri bu sayfanın vaadi değildir.

Suskun motor, her zaman programın suskunluğu değildir. Kontaktörün bobini yanmışsa çıkış emri gider, motor kıpırdamaz. Bobini program satırı sanıp değeri yükselten kişi, yanmış bobini bir de aşırı akımla bitirir. Bobini ölçeriz, yanmışsa değiştirme işini ayrıca yazarız, program bandına gömmeyiz. Sürücü hata yazıyorsa o yazıyı kendi sayfasına bırakırız. Burada sadece PLC'nin gördüğü giriş ve çıkışı ayırırız. Ayırırken kapağı enerji varken açmayız, parametre numarası basmayız, boş fırına öğrenme yaptırmayız. Bu üçü bu sayfanın sınırı olarak durur, süs cümlesi olarak değil.

Okuma bittiyse ve program değişmeyecekse 4.000–12.000 bandında kalırız, 10.000–35.000 cümlesini zorlamayız. Zorlamak, yedek almış gibi konuşup satır değiştirmemektir. Satır değiştireceksem yedek klasörünün tarihini nota yazar, şifreyi sizde bırakır, gece vardiyasında kalem sürmeyiz. Kalem gündüz sürülür, operatör butonu hatırlıyorsa. Hatırlamıyorsa alarm silinmiştir, okuma uzar, uzama başlamadan söylenir. Söylenmeyen uzama, sabah ikinci faturadır. İkinci faturayı sözleşmeli tesiste de uydurmayız. Sözleşme süresi duruyorsa onu bozmayız, kendi dakikamı da vaat etmeyiz. İstanbul dışına çıkmayız. Çıkmadan yazdığımız not, hangi girişin yalan söylediğini ve hangi motorun bobin yüzünden sustuğunu taşır. Bobin sustuysa program bandı şişmez. Şişmesin diye gece sadece not alırız, yedeğin tarihini klasörde bırakırız, sürücü yazısını da kendi sayfasına geri koyarız. Geri koyulan yazı, PLC bandını ikinci bir faturaya çevirmez. Çevirmemek için boş fırına öğrenme yaptırmayız, kapağı enerji varken açmayız, şifreyi de kırmaya kalkmayız.

Okuma ile program aynı fatura değildir. Okuma 4.000–12.000, yedekten sonra program 10.000–35.000. İkisini bir cümlede toplarsam yedek almadan satır değiştirmiş gibi dururuz. Durmayız. Satır değişmeden önce klasörün tarihi notta durur, şifre sizde kalır, parametre numarası bu sayfada yazılmaz. Yazılan şey, hangi girişin yalan söylediği ve hangi motorun bobin yüzünden sustuğudur. Bobin sustuysa sürücü kodunu da buraya taşırmayız. Taşırmak, OC yazısını program bandına gömmektir. Gömmek ikinci bir faturadır. İkinci faturayı gece notuyla da uydurmayız.

Kartın etiketi 24 volt doğru akım diyorsa o vida 230 kabul etmez. 230'luk sensörü bu karta bağlayan kişi kartı o gün yakar, sonra programı suçlar. Yanık kartın lambası sönüktür, mil de suskundur. Bunu program satırı sanmayız. Sensör PNP ise çıkışı artıya basar. Kartın ortak ucu eksiye bakıyorsa lamba sensörde yanar, PLC'nin giriş lambası yanmaz. Programı bu görüntüye göre düzeltmeyiz. Ortak ucu etikete oturturuz. NPN sensörü, artıya bakan ortak uca aynı şekilde yazmayız. Transistör çıkışlı kart, kontaktör bobinini çekmez. Bobin, Schneider ya da Siemens arabirim rölesine gider. Doğru akım bobininde diyot, bobinin iki ucundadır. Diyotsuz bobin ilk bırakışta transistörü deler. Delinen çıkışı programda zorlayarak diriltmeyiz. Alternatif akım bobinine diyot takmayız. Takarsak bobin uğuldar, kart yine ısınır.

PLC'nin 24 volt sensör beslemesinden kontaktör bobini beslemeyiz. O besleme kartındır. Bobin onu çökertir. Çöken beslemede bütün girişler birden söner, hat durur, suç programa yazılır. Suç beslemededir. 4–20 miliamperlik analog girişte sıfır, deponun boş olduğu demek değildir. Sıfır, telin koptuğudur. 4 miliamper canlı sıfırdır. Depo boş olsa da tel duruyordur. Teli kopukken ölçeği programda kaydırıp sıfırı dolu göstermek, ertesi dolumda tankı taşırır. Ekran tek uçtan, pano toprak barasına iner. İki uçtan da inen ekran ölçüyü oynatır. Oynayan ölçüyü program sabiti sanmayız. Sabit yazarsam operatör dolu tanka bir de üstten basar.

Arabirim rölesinin bobin uçları A1 ve A2'dir. Kontak 11 ile 14'tür. Bobini kontağa, kontağı karta yazan kişi, PLC çıkışı yanarken motoru suskun bırakır. Bunu program sanmayız. A1'e kartın çıkışı gider, A2'ye kartın sıfırı gider. 11 ile 14, kontaktör bobininin yoludur. Yolu ters yazıp merdiven satırını değiştirmeyiz. Rölenin üstündeki küçük kol elle çekmek içindir. Kolu bantla basılı bırakmayız. Bantlı kol, sensör bozulunca hattı durdurmaz. Operatör bandı geçici sanır, bant akşama kalır. Akşama kalan bant, içeride unutulan zorlamayla aynı kusurdur. İkisini de çıkmadan sökeriz.

Zorlanan bit, tarihli klasördeki program değildir. Zorlama CPU'nun içinde durur. Klasöre yalnız program inince zorlama inmez. Ben gittikten sonra hat, gerçek sensörü değil o biti dinler. Çıkmadan zorlamaların listesini yazarım ve hepsini kaldırırım. Kaldıramadığım bit varsa adresini nota yazarım ve işi bitmiş saymam. Bitmiş demek, sonraki vardiyanın kör bir hatta çalışmasıdır. CPU STOP'taysa anahtar STOP'tadır ya da bir arıza onu durdurmuştur. Anahtarı ve kaydı okumadan yeni program indirmeyiz. İndirirsem duran CPU'nun üstüne, okumadığım kaydı yazarım. Kayıt, hangi girişin söndüğüdür. Kayıt dururken indirme yok. İndirme, 10.000–35.000 bandıdır ve yedekten sonra gelir. Zorlamayı o bandın içine program değişmiş gibi yazmayız.

Uzak rafın BF lambası kırmızı, yerel giriş lambası yeşilse suç programda değildir. Rafın istasyon adı projedeki adla aynı değildir, ya da kablo telefon kablosudur. Telefon kablosuyla bus yürümez. Ekranlı sanayi kablosu gider. Adı uydurup merdiven satırını değiştirmeyiz. Eski CPU'nun pili bitmişse enerji kesilince program gider. Giden programı hafızadan yazmayız. Tarihli klasör yoksa o gün satır da yazmayız. Yazarsam sabah hat, benim uydurduğum sırayla kalkar. İstanbul dışına çıkılmaz. Gebze bu sayfadan yazılmaz.

Aşağıdaki aralık yayımlanmış 2026 listesidir. Tahmindir. Net tutar ölçümden sonra yerinde yazılır, iş ondan sonra başlar.

Hizmet İstanbul'un 39 ilçesindeki mahalleler içindir. Türkiye geneli değildir. Keşif sonunda yazılı ve bağlayıcı fiyat onayı verilir.