Esenler

Esenler'de 1970 ve 1980 kolonlarının bir kısmı alüminyumdur. Alüminyum, sıkılmış vidanın altında zamanla ezilir, oksit beyaz toz halinde vidayı iter. Üstüne otogar taşıtının titreşimi binince vida kendini bırakır. Buşon yuvasındaki vida da aynı yolu izler. Yuva ısınır, porselen gövde lekeli kalır, kullanıcı 'sigorta zayıf' der ve kalın tel takar. Kalın tel tamir değildir. Tel ısındıkça yuva daha çok gevşer. İlk iş teli sökmek ve her buşonun hangi odayı beslediğini yazmaktır. Sonra hat gerilimsiz bırakılır, oksit fırçayla alınır, bakır iletken alüminyuma çıplak burulmaz. Geçiş bimetalik pabuçla yapılır, pasta sürülür, vida torkunda sıkılır. Sıkılan vidanın yuvasına ince boya çizgisi konur. Bir sonraki bakışta çizgi kaymışsa titreşim yine bırakmıştır, kolon kesiti ve kelepçe konuşulur. Çizgi duruyorsa gevşeme o noktada kesilmiştir. Kelepçe lastiği sertleşmişse iletken, beton titreşiminde sıyrılır. Sert lastik değişmeden vida torku yetmez. NYY kolonun dış kılıfı çatlaksa alttaki tek damar nem almış olabilir. O katın kuyruğu yenilenir, bütün kolon boyu bu ziyarette iddia edilmez. Turgutreis merdiveninde buşon gövdesi demir saça tutturulmuşsa saç da titreşir ve vida iki yerden boşalır. Saç sökülür, tablo yanmaz gövdeye alınır, buşon saça geri çakılmaz.

Ölçüm daire girişinde, taşıtın sokağı doldurduğu saatte ve sokağın boşaldığı saatte ayrı yazılır. Titreşimli saatte faz-nötr oynuyor, boş saatte duruyorsa kaynak vida boşluğudur, cihaz arızası değildir. True-RMS pens, kolon iletkeninde amperi, voltmetre üç kombinasyonu yazar: faz-nötr, faz-toprak, nötr-toprak. Nötr vidası gevşekse bir daire yükselir, komşu daire düşer. Fişler çekilir. Ortak vida yöneticiyle seçilir. Mührün öncesi kâğıtta ayrı satırdır, mühür açılmaz. Sayaç gövdesi sıcaksa kayıt BEDAŞ'a gider. Menderes ve Birlik'te kolon kelepçesi beton titreşiminden oynamış, iletken sıyrılmış olabilir. Sıyrık yalıtımı yenilenmeden yeni şalter beslenmez. 500 V Megger, elektronik söküldükten sonra okunur. Düşük yalıtım, temiz vidanın üstüne bırakılmaz.

Telefon bazen 'otogar elektrikçisi' diye açılır. Sorulan yer peron, gişe holü veya otobüsün kendi bagaj prizi ise bu sayfanın işi değildir. O sözleşme terminal işletmesindedir. Sorulan yer Çiftehavuzlar'da bir daire, Kemer'de bir dükkân altı konut, Nenehatun'da buşonlu merdiven ise randevu konuta yazılır. Zemin katta bakkal veya büfe varsa onun yükü daire prizine eklenmiş olabilir. Ek, ölçülerek ayrılır. Büfenin çay ocağı ile üst katın prizi aynı buşondaysa buşon ısınır, titreşim de vidayı bırakır. Ayrım panoda yapılır, sayaç mührünün önünde değil. Dükkân tek fazlı ve küçükse kendi 16 amper koluna, 2,5 mm² NYM ile alınır. Üç fazlı tezgâh bu konut kolonuna zorlanmaz. Kolon kesiti yetmiyorsa yöneticiye yazılı not düşer, mühür tarafı şirkete kalır.

Buşonlu tabla kararmışsa oda listesi çıkarılır, sonra tablo alev yürütmeyen gövdeye alınır. Her eski telin yerine, ölçülen yüke göre B tipi otomat konur. Aydınlatma 1,5 mm² ise 10 amperde kalır, priz 2,5 mm² ise 16 amperi geçmez. Girişe, panonun kesme kapasitesine uyan ana otomat ve 30 mA Tip A kaçak akım rölesi dizilir. Röle, oksitli hatta köprülenerek 'artık atmıyor' haline getirilmez. 2026 işçilik bandı malzeme hariçtir ve yerinde değişir: tespit 750-1.500 TL, sigorta veya kaçak akım rölesi 1.250-3.200 TL, priz ve avize 650-2.800 TL, klima hattı 2.400-5.500 TL, daire panosu 6.500-16.000 TL. Rakam, vida torku ve Megger satırı yazıldıktan sonra bağlayıcıdır. İşçilik bir yıldır. Boya çizgisi kayarsa yıl içindeki işçilik tekrar sıkılır, yeni bir keşif uydurulmaz.

Akşam peron tarafı kalabalıkken Turgutreis ve Oruçreis dairelerinde lamba birden parlar. Kullanıcı prizi değiştirir, parlama sürer. Parlama prizin kapağında değil, kolon nötrünün temasındadır. Kâğıda iki saat dilimi yazılır. Taşıt varken ve taşıt seyrelince. Nötr-toprak gerilimi taşıtla birlikte büyüyorsa vida boşalmaktadır. Fazlar arasında dengesiz yük, gevşek nötrün üstüne binince bir daire 230 volttan yukarı kaçır, komşu aşağı iner. Buzdolabı fişi o anda çekilir. Tam kopukta kayıt, sayaç soğuk ve sokak karanlıksa BEDAŞ'a gider. Tek binada tek daire oynuyorsa sayaçtan sonraki nötr vidası bizim sıkma işimizdir. Alüminyum nötr, bakır kuyrukla burulmuşsa ek kesilir, bimetalik pabuç konur. Yavuz Selim'de aynı nötr, zemin kat büfesinin ocağına da uğramışsa büfe ayrı kola alınır, daire gerilimi çay kazanına bağlanmaz.

Çarpma, gevşek nötrün yanında ikinci önceliktir. Gövde sıcaksa fiş çekilir, su borusu toprak diye bırakılmaz. Kaçak akım rölesi yoksa tabla işi aynı ziyarette öne yazılır. Yanık koku, buşon yuvasından veya priz kapağından geliyorsa çağrı aynı günün ön sırasına alınır. Bunun dışında Esenler randevudur. Otogar çevresindeki sıkışıklığa dakika rakamı söylenmez. Usta yola çıkmadan telefonda bandı söyler: vida ve pabuç işi tespit bandına, buşondan otomatiğe geçiş röle bandına, daire tablosunun yenilenmesi pano bandına oturur. Klima istenirse hat ayrı çekilir, işçilik 2.400-5.500 TL aralığındadır, eski buşon teline klima eklenmez. Bir yıllık işçilik, boya çizgisi ve yazılı tork notuyla birlikte durur. Peron, gişe ve otobüs hattı bu randevunun dışında kalır.