Evde kısa devre mi? Kısa devreyi sigortadan değil, kablodan okuruz

Sigorta bir kez attıysa ve koku yoksa, fişleri çekip bir kez kaldırmanızı söyleyebiliriz. İkinci kez atıyorsa o hat kapalı kalır. Ütü, kettle, ocak ve eski bir seyyar kablo, evde en sık gördüğümüz temas yerleridir. Hangi odanın karardığını, komşunun ışığının durup durmadığını ve sesin panodan mı prizden mi geldiğini sorarız. Fotoğrafta kapak açık olmasın. Yanan prizin yakın planı, fiş çekiliyken, yeter.

Islak elle prize dokunmayın. Banyo ve mutfak zemininde su varken o hattı siz kapatın, ben gelince açarız. Çocuk odaya girmesin diye kapıyı örtmeniz yeter, panonun kapağını tornavidayla zorlamanızı istemeyiz. Bu sayfa bir ekleme tarifi değildir. Hangi rengin nereye bağlanacağını burada yazmayız, çünkü yarım bilgi yangın çıkarır.

Koltuk arkasına sıkışmış priz, çiviyle delinmiş pervaz, nem almış buat ve ezilmiş bir prize takılı çoklu fiş. Bunlar panodaki arızadan ayrıdır. Pano sayfasında kapak, bara ve kaçak akım vardır. Burada aradığımız şey hattın kendisidir. Duvar kağıdının kabardığı çizgiyi, priz kapağının sarı izini ve buat kapağının ısısını elle değil ölçerle bakarız. Enerji kesilmeden buat açmayız.

Eski dairelerde toprak olmayan hat, gövdeye kaçınca sigortayı attırır ve insanlar bunu cihaz bozuldu sanır. Cihazı suçlamadan önce o prizin toprak ucunu ölçeriz. Ölçüm olmadan prizi değiştirip çıkmayız. Yeni bir hat gerekiyorsa onu bu sayfanın fiyatına gömmeyiz. Hat çekme ayrı iştir, ayrı aralığı vardır. Tüm daireyi o gün soyamayız. Kısa olan parçayı ayırır, sağlam olan odayı enerjide bırakırız.

Atölyede kısa devre çoğu zaman ezilmiş bir kablo kanalı, motor klemensinde erimiş uç veya fazın gövdeye değmesidir. Termik açma ile karıştırmayız. Termik, yükün uzun sürdüğü anlamına gelir. Kısa, temasın ani olduğudur. Alarm kodunu ve son basılan butonu not etmenizi isteriz. Panoyu ben açarız. Sürücü parametresine, yedeği almadan, dokunmayız. O iş PLC sayfasına aittir ve burada ucuzlatılmayız.

Fiyatı telefonda kilitlemeyiz. Söylediğimiz aralık, benzer işlerden çıkardığımız bir tahmindir. Bağlayıcı rakam, arızayı görüp ölçtükten sonra, tornavidayı sürmeden önce yazılır. Ek iş çıkarsa onayınız olmadan başlamayız. Ödeme iş bitince, faturalı, Türk lirası ile alınır. Gece ve resmi tatil ayrı tarifedir; bu fark yola çıkmadan söylenir. Onaylı usta ağıyla çalışıyoruz. Varış aralığını ilçeye göre çağrıda net söyleriz ve usta yola çıktığında canlı konum paylaşılır.

Kısa devre ile aşırı yükü ayırmak bu sayfadaki en önemli ayrımdır, çünkü ikisi aynı otomatı attırır ama çözümleri birbirinin tersidir. Kısa devrede faz ile nötr veya faz ile toprak doğrudan temas eder; akım binlerce ampere çıkar ve otomat manyetik bölümüyle anında açar. Aşırı yükte ise akım nominal değerin biraz üzerindedir ve otomat termik bölümüyle dakikalar içinde açar. Bu yüzden atma anının hızı teşhisin ilk verisidir: fişi taktığınız anda atan bir linye kısa devreyi, on dakika sonra atan bir linye aşırı yükü işaret eder. Ölçüm tarafında ayrım nettir: enerji kesildikten sonra faz ile nötr arasındaki direnç ohmmetreyle okunur, sıfıra yakın bir değer temasın gerçekten var olduğunu kanıtlar.

Aynı dairenin iki odası birden karardıysa hattın ortak buatını ararız, her prizi sırayla suçlamayız. Koridordaki buat kapağı sıcaksa iş oradadır. Kapak soğuksa ve sadece bir priz karardıysa o prizin klemensine bakarız. Klemens kararmışsa vidasını sıkıp geçmeyiz, ucu keser ve temiz bağlarız. Gevşek vida kısa devre gibi kokar ama her zaman kısa değildir. Bunu ayırmadan sigorta değiştiren kişi ertesi gün yine çağrılır. Ben o çağrıyı sevmeyiz, ilk seferde ayırırız.

İş bitince odayı süpürgeyle bırakmayız, ama açtığımız buat kapağını yerine oturtmadan çıkmayız. Hangi ucu kestiğimi, hangi prizi enerjisiz bıraktığımı ve hangi odayı açtığımı bir kâğıda yazarız. Kâğıt yoksa telefonunuzun notuna okuruz, hafızaya bırakmayız. Ertesi gün aynı priz yine kokarsa o not sayesinde aynı yeri ikinci kez kazmayız. Kazmak gerekirse bunu sürpriz gibi söylemeyiz. Duvarın boyasını ben yapmayız. Boya, perde ve su tesisatı benim işim değil. Elektrik tarafını kapatır, duvarı size bırakırız.

800 ile 1.800 TRY, prizde veya buat içinde kalan kısa içindir. Duvarın açıldığı iş bu aralığa girmez. Duvar boyunca yeni hat, pano yenileme veya bütün daire tesisatı bu aralığın dışındadır. Onları aynı cümlede toplarsam sizi kandırmış oluruz. Yol, gece ve resmi tatil farkını çıkmadan söyleriz. Görmediğimiz duvarın arkasına kesin fiyat yazan ilanı örnek almayız. Kendi gittiğimiz işlerden yazdım. Bu cümleler Pendik için ayrı, Kadıköy için ayrı kopyalanmaz. Arıza aynı ciddiyetle okunur, sayfa ilçe adı değiştirilerek çoğaltılmaz. İstanbul'un hangi ilçesinde olursanız olun ölçüm aynı sırayla yapılır. Rakamı kapıda uydurmayız. Telefonda duyduğumuz çatırtı, duvarın arkasındaki temasın kendisi değildir. O yüzden bu aralığı kesin fiyat sanmayın. Gördükten sonra, tornavidayı sürmeden önce, rakamı yazarız ve onayınızı alırız. Onaysız işe uzanmayız. Bu sayfa bir ilan sitesinden kopyalanmış metin değildir. Kendi ağzımdan, kendi gittiğimiz kısa devre işlerinden yazdım.

Ohmmetreyi, o hattaki bütün fişler çekilmeden basmayız. Kettle'ın rezistansı yirmi ile kırk ohm okunur. Ütünün tabanı da öyle. Bu bir kısa değildir, yükün kendi direncidir. Fişler dururken sıfıra yakın sandığımız sayı, aslında çalışan bir cihazdır. Cihazları çektikten sonra faz ile nötr bir ohmun altındaysa temas kablodadır. On ohm, yüz ohm, hattın kendisi değildir. Buzdolabı fişte kaldıysa sargısı da düşük okunur ve kabloyu suçlarız. Kablonun suçu, fişler çıktıktan sonra yazılır. Kombi kartına ve prizdeki adaptöre 500 voltluk meger basmayız. Meger kartı deler, temas durur. Önce alçak gerilimli süreklilik, cihazlar ayıkken.

Faz-nötr yetmez. Faz-toprak da yazılır, enerji kesikken. Faz-nötr yüksek, faz-toprak bir ohmun altındaysa faz gövdeye ya da kutuya değiyordur. O zaman nötrü suçlayıp prizi değiştirmek teması yerinde bırakır. Nötr-toprak da sıfırsa nötr ile toprak bir vidada birleşmiştir. Bu, mıknatısın gördüğü ani kısa olmayabilir. Kaçak rölesi onu görür, otomat susar. İkisini bir sayı sanmayız. Sayılar kâğıtta üç satırdır. Üçü dolmadan kabloyu kesmeyiz.

Otomat ayaktaysa ve yalnız 30 mA düştüyse bu, faz ile nötrün birbirine kaynak olduğu kısa değildir. Mıknatıs suskundur. Düşen, gövdeye ya da nötr-toprak temasına giden küçük akımdır. Otomatı büyütmek o akımı kesmez, kabloyu ısıtır. Schneider ya da Siemens otomatın üstündeki harf eğridir. Ev prizi B'dir. B16'yı C25 yapmak, mıknatısın açacağı akımı yukarı taşır. Kısa durur, bakır ısınır, koku ertesi gün gelir. Harfi okumadan aynı boş yuvaya daha büyük gövde takmayız. Çivi NYM'i deldiyse kısa çivinin ağzındadır, panodaki otomatta değildir. Bakır, çivinin yanında parlak, birkaç santim ötede karadır. Parlak bakıra kadar keseriz. Deliği bantlayıp enerji vermeyiz. Bant, çivinin metalini bakırın üstünde bırakır.

Kararmış vida sıfır ohm vermeyebilir. Karbon, teması tam kapatmadan kokutur. Sıfıra yakın değilse ucu keseriz, vidayı bir tur sıkıp bırakmayız. Sıkılan karbon ertesi gün yine kokar ve biz kabloyu değiştirmiş gibi dururuz. İstanbul dışına çıkılmaz. Gebze bu sayfadan yazılmaz.

Ucu kestikten sonra aynı üç ölçüyü bir daha yazarız. Fişler hâlâ dışarıdadır. Faz-nötr ve faz-toprak artık bir ohmun altında değildir. Hâlâ altındaysa ikinci bir temas vardır, çivinin ötesinde ya da ezilmiş kanalda. Kutuyu kapatmayız. Enerji vermeyiz. İkinci temas dururken ilk kesiği bitti diye yazmak, ertesi gün aynı kokuyu getirir. İkinci yeri de keser, parlak bakıra iner, üç ölçüyü yeniden yazarız. Açık dediğimiz, yük yokken ohmmetrenin sonsuz ya da megaohm göstermesidir. On ohm hâlâ temastır. Üçü açık olmadan kapak oturmaz. On ohm kesiden sonra geri geldiyse kesik parlak bakıra varmamıştır. Kapağı oturtmadan bir santim daha keseriz.

Aşağıdaki aralık yayımlanmış 2026 listesidir. Tahmindir. Net tutar ölçümden sonra yerinde yazılır, iş ondan sonra başlar.

Hizmet İstanbul'un 39 ilçesindeki mahalleler içindir. Türkiye geneli değildir. Keşif sonunda yazılı ve bağlayıcı fiyat onayı verilir.