Sancaktepe

Sarıgazi ve Samandıra'da mevcut binaların üzerine yıllar içinde ek katlar çıkılmış, yeni dairelerin tesisatı zemindeki eski ve zayıf ana kofraya doğrudan bağlanmıştır. Katların nötr dönüş hatları aynı klemense basıldığında bir dairenin yükü diğerinin nötrü üzerinden akar. Sonuç olarak komşu çamaşır makinesini çalıştırdığında başka bir dairenin sigortası atar ve nötr ile toprak arasında gerilim okunur.

Müdahalede kofra içindeki yük akımları True-RMS pensampermetreyle ölçülür, her katın nötrü bağımsız baraya ayrılır ve erimiş klemensler yanmaz porselen bloklarla yenilenir. Her daireye kendi 30 mA Tip A kaçak akım rölesi takılır. Kolon kesiti mevcut yük için yetersizse ölçüm raporuyla birlikte yönetime yazılı yenileme teklifi verilir.

Yenidoğan ve Abdurrahmangazi'deki eski yapı stoğunda hol dolabında halen porselen buşonlu tablo durur. Bu tablolarda kaçak akım koruma rölesi hiç bulunmadığı için elektrik çarpmasına karşı sıfır koruma vardır. Buşon aşırı yükte eriyip yuvasına kaynar, kısa devrede açma yapmaz ve tablo gövdesi zamanla kömürleşir. Prizlerde toprak hattı da genellikle yoktur.

Tablo tamamen sökülerek alev iletmez modüler DIN raylı pano monte edilir. Her odaya bağımsız C tipi otomat, mutfak ve banyoya ayrı linye, girişe 30 mA Tip A kaçak akım rölesi ve Tip 2 aşırı gerilim parafudru bağlanır. Toprak hattı yoksa som bakır topraklama çubuğu çakılır, direnç ölçülür ve prizlerdeki sıfırlama köprüleri tek tek sökülür.

Meclis, Veysel Karani ve Osmangazi'deki kalabalık aile dairelerinde mutfak tadilatından sonra ankastre fırın, mikrodalga ve bulaşık makinesi eski tek bir 2,5 mm² linye üzerinden beslenir. Akşam yemeği saatinde bu cihazlar birlikte çalıştığında tezgah arkasındaki priz kasası içinden cızırtı duyulur ve keskin plastik kokusu yayılır. Bu koku prizin erimeye başladığının kesin işaretidir ve priz derhal kullanım dışı bırakılmalıdır.

Kararmış iletken uçları kesilir, kasa yenilenir ve panodan tezgaha süpürgelik arkasından eksiz 3x2,5 mm² TSE belgeli saf bakır kablo çekilir. Fırın için ayrı C16, bulaşık makinesi için ayrı C16 otomat bağlanır. Zincirlenmiş çoklu grup prizler tamamen kaldırılır ve duvara yeterli sayıda sabit priz monte edilerek yük tek noktaya yığılmaz.

Sancaktepe genelinde gece gelen en yaygın çağrı kaçak akım rölesinin kaldırıldığı anda tekrar atmasıdır. Teknisyen panoda tüm linyeleri ayırıp röleyi kaldırır; röle tutuyorsa arıza tesisattadır. Ardından linyeler tek tek devreye alınır ve hangi kolda açma olduğu kesinleşir. Bu yöntem körlemesine parça değiştirmeyi önler ve arızalı kolu ortalama yirmi dakikada belirler.

Arızalı kol Megger ile ölçülerek kaçağın nemden mi, kavrulmuş yalıtımdan mı yoksa arızalı bir cihazdan mı geldiği ayrıştırılır. Cihaz kaynaklıysa cihaz ayrılır ve ev enerjilendirilir; tesisat kaynaklıysa o kol izole edilip buzdolabı, kombi ve aydınlatma ilk on dakikada devreye alınır. Bitişik nizam binalarda gece matkap kullanılmaz, tespit kablo izleme cihazıyla sessiz yapılır.

Her müdahale sonunda hat 500 V megohmmetre ile ölçülür; faz-toprak izolasyon direnci 1 Megaohm altındaysa kablo yamanmaz, baştan çekilir. Prizlerde topraklama loop empedansı ölçülerek kısa devre anında koruma cihazının açma süresinin TS IEC 60364 kopma sınırları içinde kaldığı kanıtlanır. Ölçüm sırasında faz, nötr ve toprak uçları ayrı ayrı okunur; nötr-toprak arasında gerilim görülürse sıfırlama köprüsü aranır.

Topraklama çubuğu direnci dijital toprak Megger'i ile ölçülür ve 2 Ohm hedefi tutmuyorsa ek çubuk çakılır veya bentonit dolgu uygulanır. Tüm ölçüm değerleri servis formuna rakamla yazılır, müşteriye teslim edilir ve bir kopyası kayıtta tutulur; böylece bir sonraki bakımda değerler karşılaştırılabilir.

Panodan keskin bakalit kokusu veya duman geliyorsa ve pano henüz alev almadıysa kuru ahşap bir sapla ana şalter indirilir. Elektrik panosuna veya yanan kabloya kesinlikle su dökülmez; su akımı iletir, ark patlamasını büyütür ve müdahale edeni çarpar. Varsa yalnızca ABC tipi kuru kimyevi tozlu veya CO2 karbondioksitli söndürücü kullanılır.

Elektriğe kapılan kişiye çıplak elle dokunulmaz; akım kurtarmaya çalışana da geçer ve iki kişi birlikte devrede kalır. Kuru süpürge sapı, deri kemer veya ahşap sandalye ile kazazede akım kaynağından uzaklaştırılır, 112 Acil Çağrı aranır ve ardından 7/24 acil elektrikçi hattımıza bilgi verilir. Kazazede bilinci açık olsa ve kendini iyi hissettiğini söylese bile mutlaka hastaneye gitmelidir, çünkü gövdeden geçen akım saatler sonra kalp ritim bozukluğu doğurabilir. Enerji kesildikten sonra pano kapağı kapatılır ve usta gelene kadar hiç kimse mandalı kaldırmaya çalışmaz.

Sarıgazi'de ek katlı bir binada üst kattaki dairenin sigortasının, alt komşu çamaşır makinesini çalıştırdığı anda attığı bildirilmiştir. Otuz bir dakikada ulaşan ekibimiz daire girişinde nötr ile toprak arasında 26 volt ölçmüştür ki bu ortak nötrün kesin göstergesidir. Sayaç panosu açıldığında üç katın nötr dönüş hattının aynı klemense basıldığı ve klemensin aşırı akımdan kararmış olduğu görülmüştür. Her katın nötrü ayrı baraya ayrılmış, kararmış klemensler yanmaz porselen modüler bloklarla yenilenmiş ve tüm bağlantılar 3 Nm torkla sıkılmıştır. Daire panosuna kendi 30 mA Tip A kaçak akım rölesi takılmış, son ölçümde nötr ile toprak arasında 0,4 volt okunmuş ve komşu yükü artık diğer daireyi etkilememiştir.

Müdahale sonunda hat izolasyon direnci Megger ile yeniden ölçülmüş, değerler teknik servis formuna işlenmiş ve bir kopyası müşteride bırakılmıştır. Takılan parçalar üretici garantisi ve 1 yıl işçilik güvencesi taşır.