Kaçak akım rölesi atıyorsa: röleyi köprülemeyiz, kaçağın odasını ararız

Gece yarısı atma, çoğu zaman buzdolabının gövdesine ya da ıslak bir banyo hattına denk gelir. Ev boşken atıyorsa kimse fişte değildir, cihaz kendi kalkıyordur. Hangi saatte düştüğünü, banyoda su olup olmadığını ve test düğmesine basınca bir şey olup olmadığını sorarız. Test boş dönüyorsa röle kör olmuştur. Kör röleyi «şimdilik dursun» diye bırakmayız. O röle çarpılmayı haber veremez. Değişecekse aynı eşikte değişir. Eşiği büyütmeyiz.

Otuz miliamperlik bir ev rölesini üç yüz yapmak, atmayı susturur ve insanı susturmaz. Üç yüz, bazı tesis panolarında başka bir iştir. Onu evin banyosuna taşıyamayız. Taşıyan kişi «artık atmıyor» der, halbuki atan şey çarpılmanın haberiydi. Haber gidince su ile elektrik aynı elde kalır. Bunu yapmayız. Köprü teli de takmayız. Köprü, röleyi devreden siler. Silinen röle, panoda duran bir süs olur.

Grup grup ayırırız. Banyoyu düşürünce röle susuyorsa suç oradadır. Buzdolabını çekince susuyorsa suç gövdededir. Susmuyorsa hat yaşlanmıştır, priz kapağının su almış contası ya da eski bir buat vardır. Her prizi sırayla suçlamayız. Önce ıslak hacmi ayırırız. Ölçmeden röleyi değiştirmeyiz. Yeni röle, ıslak hatta bir gün dayanır, ertesi gece yine atar, siz «bozuk parça geldi» sanırsınız. Parça bozuk değildir. Kaçak duruyordur.

Megeri, röle hâlâ bağlıyken basmayız. Basan kişi röleyi yakar ve kaçağı ölçtüm sanır. Röleyi ayırırız, ölçeriz, sonra yerine koyarız. Enerji varken kapağı açmayız. Siz de ıslak elle test düğmesine asılmayın. Test, kuru elle, ben bakarken bir kez basılır. On kez basmak röleyi yorar, kaçağı bulmaz.

1.200 ile 2.400 TRY ev ziyareti içindir. Grup ayırmak, kör testi yazmak, aynı eşikte röle değiştirmek bu aralıktadır. Islak hattı duvar boyunca yenilemek bu aralıkta değildir. Tesis panosundaki röle de değildir. Tesis için rakamı panoyu gördükten sonra yazarız, telefonda kilitlemeyiz. Gece farkını çıkmadan söyleriz. Onaylı usta ağıyız, varış aralığını çağrıda söyleriz. Köprü isteyen çağrıyı da nazikçe kapatırız. Nazik kapatmak, teli takmamak demektir.

İş bitince test düğmesine bir kez basarız, düştüğünü görürüz, kaldırırız, hangi grubu ayırdığımı yazarız. Ayırdığımız grup banyo ise, siz o gece oraya ısıtıcı sokmazsınız. Sokarsanız röle yine haklı çıkar, ben haksız sanılırım. Bunu baştan söyleriz. Boya, tesisat suyu ve perde bu işin parçası değildir. Ben röleyi ve kaçağın odasını kapatırız. Duvarı size bırakırız.

Komşu da karanlıkta kaldıysa röle sizde değildir, kolonun yukarısıdır. Yine de daire rölesini ayırırız ki suç dairenizde mi belli olsun. Belli olursa yukarıyı karıştırmayız, yönetime yazarız. Belli olmazsa sizin banyonuzdadır ve yukarıya fatura çıkarmayız. İki faturayı bir cümlede birleştiren kişi, görmediği kolonu size satıyordur. Ben satmayız.

Mutfakta bulaşık makinesi, röleyi akşam yemeğinden sonra attırır. İnsanlar bunu «röle bozuldu» diye çağırır. Çoğu zaman makinenin gövdesi ıslanmıştır, contası kaçırıyordur, röle doğru çalışıyordur. Makineyi çekmeden röleyi değiştirmeyiz. Çekince susuyorsa suç makinededir. Makineyi tamir etmeyiz, su tesisatı yapmayız. Size hangi cihazın gövdeye kaçırdığını yazarız, cihazın içini sökmeyi vaat etmeyiz. Vaade girersem elektrikçi olmaktan çıkar, servis rolüne gireriz. O rol benim değildir.

Yağmurda balkon prizi, röleyi sabah attırır. Prizin kapağı dışarı bakıyorsa yağmur içeri girer, toprak ucu ıslanır, röle haklıdır. Kapağı içeri çevirmeden röleyi büyütmeyiz. Büyütmek, yağmuru susturmaz, haberini susturur. Balkon prizini bu sayfada toprak sayfasına devretmeyiz. Toprak kopuksa onu yazarız. Kapak dışarı bakıyorsa onu burada düzeltiriz. İki iş aynı kapakta birleşirse iki satır yazarız, birini ötekinin içine gömmeyiz.

Çamaşır makinesi gece kalkıp röleyi attırıyorsa, makineyi suçlamadan önce fişin toprak tırnağına bakarız. Tırnak kesilmişse röle değil, gövde suçludur. Tırnağı geri getirmek toprak işidir, burada sadece rölenin haklı olduğunu yazarız. Haklı röleyi değiştirip «yeni parça attı» diye ikinci kez gelmeyiz. İkinci geliş, ıslak contanın durduğunu gösterir. Contayı ben değiştirmeyiz. Değiştirecek kişiyi size yazarız, kendi faturama gömmeyiz. Gömmeyiz, çünkü su contası elektrik aralığı değildir. Aralık 1.200–2.400 ev ziyaretidir. Conta, tesisatçı, boya ve perde bu aralığın dışında kalır. Dışarıda kalan işi nazikçe ayırırız, köprü teliyle içeride tutmayız. Teli isteyen çağrıyı da, contayı benim değiştirmemi isteyen çağrıyı da aynı naziklikle ayırırız. Ayırırken rölenin eşiğini büyütmeyiz, testi boş dönen kör röleyi de bir gece daha bırakmayız. Kör röle çarpılmayı haber veremez. Haber veremeyen röleyi otuz miliamperden üç yüze taşımak, banyodaki suyu susturmaz.

Rölenin test düğmesi döndü diye iş bitmiş saymayız. Dönen düğme bobinin sağ olduğunu gösterir, hattın kuru olduğunu göstermez. Kuru olup olmadığını grup grup ayırarak görürüz. Ayırırken banyoyu mutfakla, balkonu buzdolabıyla aynı cümlede bırakmayız. Bırakırsam gece buzdolabı susar, siz röleyi suçlarsınız. Suç rölede değil, ıslak bir uçtadır. Ucu köprüyle kapatmayız. Kapatmak, otuz miliamperlik haberi yok saymaktır. Yok sayılan haber, sabah komşunun karanlığıyla karışır. Komşu karanlıksa arıza kolonadır, daire rölesine yazmayız.

Nötr, o hattın rölesinin içinden geçmezse atma yalandır. Yükün nötrü röleden önce bir yerden alınmışsa pens fazda akımı görür, röle de aynı akımı kaçak sanır. Lamba yanar yanmaz röle düşer. Düşen röleyi bozuk diye değiştirmeyiz. Nötrü o hattın kendi çıkış vidasına oturturuz. İki tane 30 mA aynı panodaysa her hattın nötrü kendi rölesinden döner. İkisinin nötrünü rölelerin altında tek baraya toplayıp düzenledim demeyiz. Toplanan nötr, mutfak çalışınca banyo rölesini düşürür. Mutfakta kaçak yoktur. Nötr, öteki rölenin deliğindedir. Pensi faz ile nötrün ikisine birden takarız. İkisi birden pensin içindeyken sağlam hatta pens sıfıra yakındır. Pens yük akımını gösteriyorsa bir iletken dışarıda kalmıştır. O iletkeni ana baraya kaçırıp atmayı kesmeyiz. Kaçırırsak röle panoda süslenir, gövde boşta kalır.

Pens yalnız fazın üstündeyse yükü okur, kaçağı okumaz. On amper görüp kaçak büyük demeyiz. Kaçak, iki iletken bir aradayken okunan küçük sayıdır. Sağlam bir ev hattı birkaç miliamperde durur. On beşe yaklaşan hat, gece bir cihaz kalkınca otuzun içine girer ve röle haklı düşer. O cihazı yazmadan röleyi değiştirmeyiz. Yeni röle aynı hatta aynı sayıyı görür, ertesi gece yine düşer. Etiket LINE diyorsa besleme o vidadır. LOAD diyorsa daire o vidadır. Alışkanlıkla üstü besleme, altı yük sanmayız. Bazı gövdenin test devresi yalnız LINE tarafındadır. Test boş dönünce gövdeyi kör sanmadan önce uçların etikete oturup oturmadığına bakarız. Oturmuyorsa ters çevirip düzeldi demeyiz. Etiketi yazarız, testi ondan sonra bir kez basarız.

Gövdenin üstünde AC yazıyorsa röle yalnız düz sinüsü görür. Buzdolabının sürücüsü, bulaşık makinesinin kartı ve led sürücü, dalgalı doğru kaçırır. AC tipi, test düğmesinde düşer, çünkü düğme içeri düz sinüs verir. Düğme dönünce röle sağlam sanırız, halbuki kartın kaçağını görmüyordur. Evde bu yükler varsa gövde A tipi olur, eşik yine 30 mA kalır. A harfini 100 ya da 300 yapmak, görmeyi değil susturmayı seçmektir. B tipi araba şarjı ve güneş inverteridir. O iş bu 1.200–2.400 ziyaretine yazılmaz. Schneider ya da Siemens gövdesinde harf, 30 mA yazısının yanındadır. Harfi okumadan aynı boş AC gövdeyi takmayız. Takarsak gece yine düşer, siz yeni parça bozuk dersiniz. Parça bozuk değildir. Görmediği kaçağın önünde duruyordur.

Binanın girişinde 300 mA ve üstünde S harfi varsa o röle yangın içindir ve gecikmelidir. Dairedeki 30 ondan önce düşer. İkisi birden düşüyorsa yukarıdaki seçici değildir, düz 30'dur. Daireyi 300 yaparak yukarıyı susturmayız. İki etiketi yan yana yazarız. Sağlam bir 30, kaçağın yarısı ile tam değeri arasında düşer, kabaca 15 ile 30 miliamper. Kuru hatta birkaç miliamperde düşen röle yorulmuştur. Yorulan, aynı eşikte değişir. Yükler elektronikse A tipi gelir. S harfi gecikme demektir, eşiği büyütmek demek değildir. S yazılı bir 30 mA daireye takılmaz. Daire anında düşer. Geciken daire rölesi, el gövdedeyken bekler. Yukarıdaki S ile aşağıdaki anlık 30 karışmaz. Karışırsa ikisi birden düşünce hangi katın düştüğü yazılmaz. Eşiği büyütmeyiz. İstanbul dışına çıkılmaz. Gebze bu sayfadan yazılmaz.

Aşağıdaki aralık yayımlanmış 2026 listesidir. Tahmindir. Net tutar ölçümden sonra yerinde yazılır, iş ondan sonra başlar.

Hizmet İstanbul'un 39 ilçesindeki mahalleler içindir. Türkiye geneli değildir. Keşif sonunda yazılı ve bağlayıcı fiyat onayı verilir.