Güngören

Tozkoparan ve Haznedar'da ev prizi, atölyeden getirilen ütünün yükünü taşır. Ütü 2000 watt civarındadır, buhar kazanı aynı çoklu prize eklenince hat sürekli 16 ampere yaklaşır. Yorulmuş 2,5 mm² NYA ucu gevşer, vida ısınır, kapak kahverengiye döner, buat kömür kokar. Kullanıcı kapağı değiştirir, kömür içeride kalır. Hat gerilimsiz bırakılır, kömürleşmiş uç kesilir, kalan bakırın kesiti yazılır. Kesit 2,5 mm² ve yalıtım sağlamsa linye yeniden sıkılır, ütü ile kazan ayrı prize ayrılır. Yalıtım toz veriyorsa o duvar halojensiz kanalda yeni NYM ile çekilir. Aydınlatma 1,5 mm² ise ütü oraya alınmaz, 10 amperlik kol büyütülmez. Güneştepe'de aynı uç, gece bırakılan ütü yüzünden sabah sıcak bulunur. Sıcak kapak, aynı günün ön sırasına yazılır. Sıra, dakika ilanı değildir.

Gençosman ve Akıncılar'da röle, ütü kazanın gövde kaçağıyla düşer. Fotoğraftaki gibi rayda üç otomat ve yanında 30 mA cihaz duruyorsa cihaz köprülenmez. Köprü, ıslak ütü masasında gövdeyi açık bırakır. Test düğmesi düşmüyorsa cihaz değişir, hat Megger ile ayrılır. Elektronik ve ütü fişi sökülmeden 500 V basılmaz. Bir megaohmun altındaki linye, yeni rölenin arkasına bağlanmaz. Sağlam linye geri takılır, test düğmesi yeniden düşürülür. Çarpma varsa ütü fişi çekilir, gövde su borusuna köprülenmez. Boru toprak değildir. Merkez'de aynı panoda avize kolu ile priz kolu karışmışsa ütü aydınlatmaya geçirilmez. 2026 konut işçilik bandı malzeme hariçtir: tespit 750-1.500 TL, sigorta veya kaçak akım rölesi 1.250-3.200 TL, priz ve avize 650-2.800 TL, klima hattı 2.400-5.500 TL, daire panosu 6.500-16.000 TL. Rakam ölçümden sonra yazılır. İşçilik bir yıldır.

Merter kenarında bazı evler, atölye fişini pencereden daire prizine uzatır. O uzatma, konut sigortasını da atölye kaçak akımını da bozar. Uzatma sökülür. Daire panosu sayaçtan sonra kendi rölesinde kalır. Atölye beslemesi, mühürden önce değil, sayaçtan sonraki ayrı koldan iner. Kolon kesiti bu iki yükü taşımıyorsa yöneticiye yazılı not bırakılır: kat, faz, pens amperi. Mührü biz açmayız. Sayaç gövdesi sıcaksa kayıt BEDAŞ'a gider, yanmış priz aynı gün ayrıca yazılır. Abdurrahman Nafiz Gürman tarafındaki sık merdivende kolon vidası birden çok dairenin ütüsünü görür. Vida daire kapağıyla sınırlı değildir. Ölçüm, ütüler kapalıyken ve biri açıkken tekrarlanır. Fark büyüyorsa nötr gevşemiştir, kapak suçlanmaz.

Klimayı yanmış prize eklemek yasak iş sayılır. Ayrı hat istenir, işçilik 2.400-5.500 TL bandındadır, kesit ölçülmeden rakam bağlanmaz. Avize ve priz değişimi 650-2.800 TL bandında, kömür dururken yalnız kapak takılmaz. Pano yenilenecekse 6.500-16.000 TL bandı, raydaki eski köprüler söküldükten sonra yazılır. Güngören çağrısı randevu defterindedir. Yanık koku ve çarpma aynı gün öne alınır. Küçük ilçenin dar sokağına dakika rakamı söylenmez. Usta yola çıkmadan, ev işi mi atölye işi mi olduğunu ve bandın hangisine oturduğunu telefonda ayırır. Bir yıllık işçilik, yazılı kesit ve röle test satırının üzerindedir.

Merter kenarındaki küçük atölyede makine susunca sahip her dakikayı sayar. O dakika dükkânın ücretidir, bizim varış sözümüz değildir. Randevu saatine yazılır. Yanık koku kontaktör kutusundan geliyorsa veya gövde çarpıyorsa aynı gün öne alınır. Kutuda yol verici vardır: ayırıcı, kontaktör, aşırı yük rölesi. Bobin gerilimi okunur, çoğu tezgahta 230 volttur. Çekerken vızıldıyor ve mıknatıs yüzeyi yağlıysa, kontak yapışmadan bobin ve yüzey işlenir. Kontak çukuru derinleşmişse kontaktör değişir, zımpara ile 'idare eder' denmez. Aşırı yük rölesi motor etiketindeki akıma getirilir. Overlokta kısa kalkış için sınıf 10, ağır kesim kasnağında sınıf 20 yazılır. Röle telle köprülenmez. Pens, dikiş yükündeyken üç fazı veya tek fazlı motorda hat akımını yazar. Akım etikete yakın ve dengeliyse elektrik tarafı tutuluyor demektir. Mehmet Nesih Özmen tarafındaki tezgahta besleme çoğu kez 3x2,5 mm² NYM'dir. Tek fazlı overlok 230 volt etiketliyse üç faz zorlanmaz, nötr bara vidasından ayrı okunur. Nötr gevşekse motor vızıldar, kaplin sağlam olsa da iğne kaçırır. Bu ayrım kâğıda nötr voltu olarak yazılır. Kesim bıçağında kalkış sınıf 20 isterken röle sınıf 10 bırakılmışsa her top kumaşta düşer. Sınıf, etikete ve kasnak eylemsizliğine göre seçilir. Düşmesin diye kadran sona kaçırılmaz.

Akım yüksek, dengeli ve röle doğru ayardayken susuyorsa arıza çoğu kez kaplindedir. Yıldız lastik parçalanmışsa motor döner, kasnak yükü kaçırır, iğne inmez. Lastik şişmiş ya da rulman sıkışmışsa motor kalkışta kilitlenir, röle doğru işini yapıp düşer. Aynı ziyarette kaplin kapağı açılır, lastik, kasnak setskuru ve mil hizası bakılır. Sıkışma varsa elektrik tarafı temize çıkar, mekanik bağ söylenir. Motor sargısı yerinde ölçülür, gövde kaçağı varsa fiş çekilir. Şanzıman, bıçak mekanizması ve kumaş ayarı sökülmez. Bu bir elektrik ziyaretidir, kaplin motorun elektrik arızasıyla aynı noktada olduğu için bakılır. Besleme 1,5 mm² ise motor hattı 2,5 mm² NYM ile değiştirilir, ev prizinden pencereden uzatılmaz. İş bitince kâğıtta bobin voltu, etiket akımı, ölçülen akım, röle sınıfı ve kaplin notu durur. Bir yıllık işçilik bu satırlardadır. Malzeme hariç bant, ev işiyle aynıdır ve ölçümden sonra bağlanır. Duran dakikanın bedeli dükkâna yazılır, randevuya dakika eklenmez.