Beyoğlu

İstiklal'in ara sokaklarında zemin kat akşam servisiyle dolar, üst katlar kısa süreli kalışa ayrılmış eski evlerdir. Kolon, lamba ve bir radyo için çekilmiş ince bir hat olarak durur. Lokantanın fırını, bardak yıkama makinesi, tezgâh altı buzdolabı ve vitrin aydınlatması o hatta sonradan eklenmiştir. Barın şişe soğutucusu servis bitince de çekmeye devam eder. Aynı saatte üst kattaki dairede su ısıtıcısı ve saç kurutma makinesi aynı faza biner. Klemens ısınır, vida gevşer, ark bakeliti kömürleştirir. Çağrı çoğu kez priz yandı diye açılır. Yeni kapak, kömürü örtmekten başka bir iş yapmaz. Hat gerilimsiz bırakılır, buat açılır, kömürleşmiş NYA ucu sağlam bakıra kadar kesilir, kalan iletken True-RMS pensle yük altındayken okunur. Okuma, tezgâh açıkken ve kapalıyken ayrı yazılır. Böylece evin kendi yükü ile barın yükü kâğıtta ayrılır. Akım, iletken kesitinin taşıyacağından yüksekse şalter amperi büyütülmez. 1,5 mm² hat 16 amperin üstüne çıkarılmaz. Kesit yetmiyorsa lokanta ve bar linyesi, sayaçtan sonraki panoda daire linyesinden ayrılır. Ayrım mühürlü sayacın öncesine taşınmaz.

Tarlabaşı merdiveninde aynı kolon bir atölye, küçük bir bar ve birkaç daire arasında bölünmüş olabilir. Prizler iki tellidir. Toprak iletkeni yoktur. Buzdolabı gövdesi çarpar, çünkü gövde su borusuna kelepçelenmiş ya da boşta bırakılmıştır. Su borusu toprak değildir. Çarpma varsa fiş çekilir. 30 mA Tip A kaçak akım rölesi yoksa pano işi kapak işinin önüne alınır. Röle, barın dolabı susmasın diye köprülenmez. Köprü, bez yalıtımın gövde kaçağını açık bırakır. Hatlar teker teker 500 V Megger ile okunur. Cihazlar ölçümden önce ayrılır ki test gerilimi buzdolabının kartına gitmesin. Bir megaohmun altındaki linye, yeni şaltere bağlanmadan yenilenir. Bez yalıtım parmak arasında toz oluyorsa o hat, sokak cephesi kırılmadan, merdivenin iç duvarında halojensiz kanala alınır. Buşonlu tabla sökülmeden önce her buşonun beslediği kat yazılır. Yerine kesme kapasitesi panoya uygun Schneider veya Siemens DIN şalter konur. Ocak, buzdolabı ve klima aynı 16 amper kolda bırakılmaz. Eski buşon teli çekmecede yedek diye saklanmaz, çünkü bir sonraki kesintide tekrar takılır.

Kısa süreli kalışta misafir, tek prize su ısıtıcısı, buharlı ütü ve saç kurutma makinesini birlikte takar. O priz çoğu evde NYA 1,5 mm² ve iki tellidir. Kapak sararır, buatın içi kararır. Isınmış bakırın direnci yeni bir kapakla düşmez. Devre gerilimsiz yapılır, kömürleşmiş uç kesilir, vida iletkeni ezmeden sıkılır, yük yeniden True-RMS pensle okunur. Aydınlatma çiftinden kaçak bir priz uzatması yapılmışsa o uç aydınlatmaya geri alınır. Aydınlatma çifti priz hattı değildir ve kamera beslemesi de değildir. Çamaşır veya bulaşık makinesi bu daireye konacaksa toprak iletkeni halojensiz kanal içinde ayrıca çekilir. Radyatör veya doğalgaz borusu toprak diye kullanılmaz. Klima sonradan takılmışsa eski 16 amper kol tek başına yetmez. Klima için ayrı linye, ayrı şalter ve 30 mA Tip A rölenin koruduğu kendi sigortası yazılır. Hat halojensiz kanalda, priz linyesinden ayrı gider. Kanalın kapağı kapanmayan bir birleşim, iş bitmiş sayılmaz. Uçtaki faz, nötr ve toprak ayrı renkte olur. Toprak, nötr barasına köprülenmez.

Anahtar el değiştirince bir önceki misafirin bıraktığı çoklu priz duvarda kalır. Çoklu priz, kömürleşmiş buatın ısısını odaya taşır ve sökülür. Duvardan çıkan bez damar parmakla ufalanıyorsa o oda sıva altı kovalanmaz. Kalın kireç ve eski sıva kanal uğruna kırılmaz. Kapı pervazı boyunca giden halojensiz kanal yeter. Kanalın içinde NYA renkleri doğru gider, ekler buat içinde ve görünür kalır. Ek, sıvanın altında bantla bırakılmaz. Aynı ziyarette koridor düğmesinin gövdesi de yoklanır. Gövde ılıksa aydınlatma çifti yorulmuştur. O çift ne kameraya ne de misafirin priz uzatmasına bırakılır. Daire sahibine yazılı not verilir: hangi odada kaç amper okunduğu, hangi ucun kesildiği, toprak olup olmadığı. Not randevu kâğıdına işlenir. Yanık koku veya çarpma varsa daire aynı günün ön sırasına alınır. Koku ve çarpma yoksa iş söylenen randevu gününde kalır. Haliç köprülerindeki trafik bu kâğıda dakika diye yazılmaz. Usta, tarife farkını yola çıkmadan telefonda söyler. Eksik ölçümle amper büyüyeceği vaat edilmez.

Galata yokuşunda katlar aynı hizada değildir. Kolon, merdiven sahanlığında küçük buatlarla iner. Buat çoğu kez dolabın veya lambri kaplamanın arkasındadır. Alt kattaki bar yük aldığında üst dairenin lambası parlar veya söner. Kullanıcı prizi suçlar. Ölçüm daire girişinde, yük varken yazılır: faz-nötr, faz-toprak, nötr-toprak. Nötr zayıflayınca faz-nötr 180 voltun üstüne çıkar. Buzdolabı ve televizyon fişten çekilir. Yokuştaki gevşek vida tek dairenin malı olmayabilir. Kolon bina malıdır. Hangi sahanlıkta, hangi fazda, kaç amper okunduğu yöneticiye yazılı bırakılır. Sayaç mührünün öncesi ayrı satırdır ve BEDAŞ kaydıdır. Mührün sonrası, daireye giren faz ve nötr, bizim sıkma işimizdir. Mührü açmayız. Mühür bozulmuşsa veya sayaç tarafı ısınıyorsa şirket çağrılır, sayaçtan sonraki pano bizde kalır. Yokuş inişi, kablonun kendi ağırlığıyla klemensten sıyrılmasına da yol açar. Sıyırmış bakır kesilir, yeni uç tam girer, vida iletkeni ezmez. Aynı kâğıda komşu katın da okuması yazılır ki ertesi gece aynı parlama yeniden aranmasın.

Kamera ve Cat6 aydınlatma çiftine ortak edilmez. Kısa süreli daire işleten veya bar, kayıt cihazını tavan gülündeki boş tele bağlamak ister. O tel çoğu evde bez veya ince NYA'dır, anahtarla kesilir ve koridor lambasıyla ortaktır. Kameranın adaptörü o çifte binince lamba kısılır, gül ısınır, kayıt gece düşer. Data için o çift kullanılmaz. Cat6 ayrı halojensiz kanalda, priz ve aydınlatma hattından uzak çekilir. Kanal yokuşun iç duvarını takip eder. Cephe sıvası kanal için kırılmaz. Katlar şaşıksa kablo düz bir şaft varmış gibi zorlanmaz. Her iki uca oda adı yazılır. RJ45 uçları kablo test cihazıyla doğrulanır. Görüntü geldi diye bırakılmaz. Avluya çıkan kamera beslemesi aydınlatma çiftinden alınmaz. Avlu tarafı ıslanır. O besleme, sayaçtan sonraki panodan ayrı sigortayla ve NYY ile adaptöre kadar gider. NYY data kablosu değildir. Cat6 ile NYY aynı boğazda üst üste sıkılmaz. Barın müzik dimeri ile kamera adaptörü ayrı kollarda durur. Dimlerin kaçağı, kamera beslemesiyle aynı 30 mA Tip A röleyi gereksiz düşürmesin diye kollar ayrılır.

2026 bantları malzeme hariç işçiliktir ve Beyoğlu'nda yerinde değişir. Arıza tespiti 750-1.500 TL bandındadır. Bu banda, bar yükü açık ve kapalıyken yapılan True-RMS okuma ile 500 V Megger dahildir. Sigorta veya kaçak akım rölesi 1.250-3.200 TL bandındadır. Buşonun yerine konan Schneider veya Siemens DIN şalter ve 30 mA Tip A röle bu bandın içindedir. Priz ve aydınlatma 650-2.800 TL bandındadır. Kömürleşmiş bir NYA priz ile koridor lambası aynı kalemde yazılmaz, çünkü biri priz linyesi, öteki aydınlatma çiftidir. Klima hattı 2.400-5.500 TL bandındadır. Kısa süreli daireye sonradan takılan klima eski 16 amper kola eklenmez. Ayrı hat bu bandın konusudur. Daire panosu 6.500-16.000 TL bandındadır. Birden fazla buşon kömürleşmişse tabla alev yürütmeyen modüler gövdeye alınır. Keşif bedeli onarım kabul edilirse işten düşülür. Bağlayıcı rakam ölçümden sonra, işe başlamadan yazılır. İşçilik garantisi bir yıldır. Malzeme, kanal, NYA, NYY ve Cat6 bu rakamın dışındadır. Mühürlü sayaçtaki iş bu bantlara girmez, çünkü o iş BEDAŞ kaydıdır.

Beyoğlu çağrısı randevu defterine yazılır. Yanık koku, ark veya çarpma aynı günün önüne alınır. Koku ve çarpma yoksa iş, söylenen randevu günündedir. Haliç köprülerindeki ve Tarlabaşı bulvarındaki trafik bir dakika sözü değildir. Deftere şunlar işlenir: sokak İstiklal tarafı mı, Tarlabaşı merdiveni mi, Galata yokuşu mu, zemin kat lokanta mı bar mı, üst kat kısa süreli mi, sayaç mührü yerinde mi, kaçak akım rölesi var mı. Eksik bilgiyle amper büyütüleceği söylenmez. Kapıdaki zil trafosu aynı ziyarette kontrol edilir. Gövde ısınıyorsa zil hattı priz hattından ayrılır. Gece bobin, priz kömürünü beslemesin. Diyafon için ayrı ince hat çekilir. Kamera beslemesi o ince hatta da bindirilmez. İş bitince hangi vidanın sıkıldığı, hangi ucun kesildiği ve rölenin test düğmesine cevap verip vermediği kâğıtta kalır. Kâğıt, bir yıllık işçilik garantisinin hangi işe ait olduğunu da yazar. Garantinin süresi, köprüdeki gecikmeyle uzamaz veya kısalmaz. Sayaç kapağı ılık ve mühür sağlamsa şirket ayrıca çağrılır, daire panosu aynı gün kendi satırında kalır.