Elektrik Sayacı, Ana Şalter ve Kolon Hattı

Sayaç kapağındaki vida mühür teline bağlıysa vida çevrilmez. Numara, kapak camından ve faturadan okunur. Okunamıyorsa adres yeter, kapak zorlanmaz. Kolon şaftında da mühür varsa o boru ve kablo şirket kaydına yazılır. Mühür yoksa ve ısınan uç sayaç çıkışındaysa gerilim, dış klemenden, kapak açılmadan okunur. Sıfır volt sayaç çıkışında ve sokak da karanlıksa ölçüm biter, 186 açılır. Sayaç çıkışında gerilim var ve daire karanlıksa arıza ana şalter veya daire içidir. İki sonuç aynı gün aynı faturaya yazılmaz.

Ana şalter, sayaçtan sonraki ilk koruma koludur. Mandalı yukarıda olup çıkış vermeyen bir kutup sıktır. Gövde yıllarca ılık kalınca kontak kömürleşir. Bu şalter amper büyütülerek değiştirilmez. Yeni şalter, kolon kesitinin taşıyabileceği akımın üstüne çıkmaz. Schneider veya Siemens, aynı kutup sayısıyla seçilir. Kömürleşmiş uç kesilir, yüksük konur, tork katalog aralığında sıkılır. Nötr barası ayrıca okunur. Nötr gevşekse bir daire 250 voltun üstünü, diğeri 180 voltun altını görür. Cihazlar prize takılı bırakılmaz.

Kolon, sayaçlardan dairelere çıkan ortak hattır. Üzerinde şirket mührü varsa o bölüm 186 kaydıdır ve boru açılmaz. Mühür yoksa ve arıza bir dairenin kolon ucundaysa hat müşteri tarafında ölçülür. Kesit NYY'dir. NYM kolon şaftına konmaz. Nemli şaftta bez yalıtım ve alüminyum eski binalarda görülür. Alüminyum uç soğuk akar, beyaz oksit yapar. O uç zımparalanıp aynı vidaya dönmez. Temiz metale kadar kesilir. Bakırla ek, iki metale göre üretilmiş parça ister. Wago 221 yalnızca bakır içindir. Bütün kolonun yenilenmesi, tek dairenin ana şalterinden ayrı bir iştir ve yerinde ölçülmeden yazılmaz.

Tek daire karanlık, komşu aydınlıksa kolonun tamamı suçlanmaz. O dairenin ana şalteri ve pano girişi okunur. Bütün kat karanlıksa ve mühür yoksa ortak buat veya kat sigortası aranır. Bütün bina karanlıksa ve sokak da karanlıksa kolon açılmaz. Jeneratörlü binada merdiven aydınlık, daire karanlıksa arıza ATS sonrasıdır. O ayrım jeneratör ve ATS sayfasındadır. Kolon kapağı, bu üç tablo yazılmadan sökülmez.

Kâğıtta beş satır durur. Sokak ve komşu ışığı. Mührün sayaçta mı kolonda mı olduğu. Sayaç çıkış gerilimi, kapak açılmadan. Ana şalterin giriş ve çıkışı. Nötr-toprak gerilimi. Beş satır dolmadan şalter adı yazılmaz. 2026 listesinde keşif 750–1.500 TL, ana şalter veya 30 mA röle 1.250–3.200 TL arasındadır. Daire panosu yenilenecekse 6.500–16.000 TL bandı ancak ray ve kollar birlikte yazılıyorsa girer. Kolon yenilemesi bu bandın otomatik parçası değildir. Hat boyu ve kesit görüldükten sonra ayrı satır olur. Aralık tahmindir. Malzeme dışarıdadır. Net tutar yerinde, mühür çizgisi işaretlendikten sonra yazılır. İşçilik bir yıldır. Şirket sayacı bu sürenin dışındadır.

Adalar AYEDAŞ bölgesindedir. Gidiş feribot randevusudur, gece geçiş yoktur. Avrupa yakasında keşif randevuludur. Anadolu yakasında nöbet Pendik çıkışlıdır ve varış sıraya bağlıdır. Hiçbir yakada dakika sözü verilmez. Kapıcıdan mühür kestirmek, bu sayfanın anlattığı iş değildir. Kesilen mühür, sayaç çıkışındaki arızayı düzeltmez ve şirket kaydını bozar.

1970 ve 1980 yapılarında kolon bazen bez yalıtımlı veya alüminyumdur. Bez, nemli şaftta toz tutar ve karbonlaşır. Alüminyum vida altında soğuk akar. Beyaz oksitli uç aynı vidaya dönmez. Temiz metale kadar kesilir. Kalan parça kısa ve mühürsüzse o dairenin kolonu bakır NYY ile yenilenir. Mühür çizgisine gelinirse yenileme durur ve 186 yazılır. Bakır ile alüminyum aynı burguya alınmaz. İki metal için üretilmiş parça kullanılır. Wago 221 bu işe konmaz. NYM, kolon şaftının içine sokulmaz.

Tork, elle sıkılmış hissinin yerine geçmez. Ana şalter vidası katalog aralığında, çoğu güç klemensinde 2,5 ile 3,5 Nm arasında sıkılır. Daha büyük baralı şalterde aralık etikette okunur ve o aralık yazılır. Termal kamera, yük varken kolon ucunu okur. Yüzeyi kırk derece civarıysa uç sağlam sayılır. Yüzün çok üstündeyse kesit veya tork yeniden yazılır, amper büyütülmez. Ölçüm, komşu daire prize takılı bırakılarak yapılmaz. Komşunun yükü, arızalı ucu temiz gösterebilir. Kapı çalınır, yük ayrılır, sonra pens yazılır.

Kâğıdın son satırı, mühür çizgisinin fotoğrafıdır. Fotoğraf uzaktan çekilir, vida çevrilmez. Çizgi sayaçtaysa kolon müşteri tarafı ayrıca işaretlenir. Çizgi kolondaysa o boru şirket kaydına kalır ve fatura yalnızca sayaç çıkışındaki okumayı taşır. İki iş bir satırda birleştirilmez. Böylece sonraki usta mühür kesilmiş mi diye tahmin etmez. Tahmin, bu sayfada iş sayılmaz.

Yarım bina karanlıksa nötr veya bir faz şüphesi vardır. Ölçüm, karanlık dairenin ana şalter girişinde faz-nötr ve faz-faz olarak yazılır. 250 voltun üstü ile 180 voltun altı aynı kâğıtta duruyorsa cihaz fişleri çekilir. Bu tablo mühürlü sayaçtan geliyorsa 186 açılır ve şalter değişmez. Tablo sayaç çıkışından sonraysa ana şalter ve nötr barası müşteri tarafında sıkılır. İki kaynak ayırmadan büyük şalter takılmaz. Komşu daireye ait kolon kapağı, o dairenin sakini yokken açılmaz.

Sayaç numarası faturadan okunur ve rapora yazılır. Numara uymuyorsa kapak açılmaz, adres ve ad soyad 186 için yeter. Aynı daireye ikinci kayıt açmadan önce ilk kayıt numarası sorulur. İki kayıt, şirket ekibini aynı adrese iki kez yazdırır.

Sayaç kapağının içi bu sıranın parçası değildir. Müşteri tarafında ilk cihaz ana şalterdir. Tek faz abonelikte şalter iki kutuptur, faz ve nötr birlikte iner. Üç faz abonelikte dört kutuptur. Tek faz sayaca dört kutuplu gövde takılmaz. Boş kutup, nötrü başka bir baraya taşır ve dairedeki 30 mA cihaz nötrü göremez. Üç faz sayaçta iki kutuplu şalter bir fazı dışarıda bırakır. O faz daireye mühürsüz bir ekle gider ve kâğıtta eksik faz diye yazılmaz, yanlış kutup diye yazılır. Abonelik akımı faturadaki güçten okunur. Beş ve yedi kilovatlık dairelerde bu çoğu zaman 25 veya 32 amperdir. Ana şalter o sayının üstüne çıkmaz. Kolon 4x16 NYY olsa bile dairenin kendi kuyruğu 3x6 ise 63 amperlik kol o kuyruğa yazılmaz. 63 amper, ortak kolonun başındaki koruma ile dairenin kuyruğunu karıştırmaktır. Küçük kesite büyük şalter, kısa devreyi daire panosuna taşır. Kesit ve abonelik yazılmadan amper seçilmez. Schneider veya Siemens gövde, fatura gücüne göre seçilir, rafta duran en büyük gövdeye göre değil.

30 mA cihaz ana şalterin yerine geçmez ve kolon başına tek başına konmaz. Ana şalter yükü ayırır. 30 mA, faz ile nötrün ikisini birden görmek zorundadır. Nötr, cihazdan önce baraya inerse test düğmesi susar ya da komşu yükü geri dönerken cihaz boşuna atar. Kolon müşteri tarafında ve mühürsüzse şaftın başına 300 mA yangın koruması yazılabilir. Aynı başa 30 mA konursa bir su ısıtıcısı bütün merdiveni karartır. İkisi aynı iş değildir ve aynı satıra yazılmaz. Test düğmesine, beş gerilim satırı dolmadan basılmaz. Düğme, toroidin içinden nötrün geçtiğini kanıtlamaz. Nötrün geçtiği, pens ile faz akımı ve nötr akımı yan yana yazılarak görülür. İki sayı eşitken düğme atıyorsa cihaz sağlamdır ve kaçak aranmaz. Sayılar ayrıyken düğme susuyorsa nötr cihazın dışındadır. Gövde değiştirilmez, nötr ucu cihaza alınır. Bu düzeltme, 1.250–3.200 TL bandının içine yeni bir pano yazmaz. Pano bandı ancak ray ve kollar birlikte değişince girer.

Gerilim bir kez sayaç odasındaki müşteri klemensinde, bir kez dairenin pano girişinde yazılır. İki okuma aynı yükte yapılır. Komşunun prize bıraktığı yük ayrılır, kapı çalınır. 230 volta göre 11 voltun üstündeki düşüş, ek yeri soğuksa kesitin boya yetmediğini gösterir. Kesit değiştirilir, amper büyütülmez. Aynı düşüş ek yeri sıcaksa suç kesitte değildir. Ek yenilenir, kesit yerinde kalır. Sıcak ek, termal kamerada yüzün üstünde durur ve soğuk kesit o izi taşımaz. Üç faz abonelikte açık faz L1-L2, L2-L3 ve L3-L1 olarak yazılır. İki çift 400 volta yakın, üçüncü çift sıfıra yakınsa bir faz açıktır. Sıfır şalterin girişindeyse mühür çizgisine bakılır. Çizgi şirket tarafındaysa 186 açılır ve şalter değişmez. Sıfır yalnız çıkıştaysa o kutup kömürleşmiştir, girişteki gerilim duruyordur ve gövde aynı kutup sayısıyla değişir. Giriş de çıkış da sıfırsa ölçüm biter. Kolon kapağı bu ayrım yazılmadan sökülmez.

Eski kolon bazen şaftta tek birleşik nötr-toprak ile çıkar. Ayrım bir yerde yapılır, daire panosunda ya da kolon panosunda, ikisinde birden değil. İkinci kez köprülemek yük akımını toprak teline bindirir. 30 mA, arızalı cihaz yokken atar ve usta cihaz arar. Nötr ile toprak arasındaki birkaç volt, yük altındayken olağandır. Ana şalter inikken onlarca volt, toprağın açık olduğunu ya da nötrün başka daireden ödünç alındığını gösterir. Bu sayı yazılmadan yeni toprak teli çekilmez. Ödünç nötr, komşu dairenin kapağı açılmadan kesilmez. Kapak o dairenin sakinine aittir. Sayı, mühür fotoğrafının yanına ayrı satır olarak konur. Böylece sonraki usta düşüşü kesit sanmaz ve şirketin mührünü müşteri ekine yazmaz. İstanbul dışına çıkılmaz. Gebze bu sayfadan yazılmaz. Gece ve resmi tatil ayrı tarifedir, fark yola çıkmadan söylenir.

Aşağıdaki aralık yayımlanmış 2026 listesidir. Tahmindir. Net tutar ölçümden sonra yerinde yazılır, iş ondan sonra başlar.

Hizmet İstanbul'un 39 ilçesindeki mahalleler içindir. Türkiye geneli değildir. Keşif sonunda yazılı ve bağlayıcı fiyat onayı verilir.