Sarıyer

Tarabya yalısının bodrum panosu ve İstinye kıyısındaki dairenin balkon tarafı sabah aynı suyu görür. Boğaz'dan gelen hava gece soğuyan kapağın içinde terler. Ter, bara vidasının üzerinde yeşil bir halka bırakır. Halka kuruyunca direnç artar, nemlenince 30 mA kaçak akım rölesi atar. Kullanıcı bunu fırtınaya bağlar. Oysa sakin bir sisli sabah da yeter. İlk iş röleyi köprülemek değildir. Balkon prizi ve banyo aspiratörü ayrı ayrı ayrılır. Balkon hattı kendi 30 mA Tip A cihazına alınır. Yeşil vida sökülür, oksitli bakır kesilir, paslanmaz kelepçe ve contalı rakor takılır. Bara ile kelepçe arası kısa tutulur. Uzun kıvrılmış toprak, kaçağı gizlemez, sadece ölçümü yanıltır. Okuma kâğıda yazılır: faz-nötr, faz-toprak, nötr-toprak. Nötr-toprak gerilimi yüksekse kıyı nemi değil, gevşek nötr aranır. Bu sahil BEDAŞ mühürlü sayacın sonrasıdır. Mührü açmayız. Sayaç kapağı ılık ve komşu da sönükse kayıt dağıtım şirketinedir.

Kıyı dairesinde klima çoğu kez balkon kapısının yanındaki eski 16 amper kola eklenmiştir. Sabah nemi röleyi attırınca kullanıcı klimayı suçlar. Pens, klima kompresörü devredeyken ve devre dışındayken ayrı ayrı yazılır. Fark, nem kaçağı ile motor akımını ayırır. İletken 1,5 mm² ise 16 amperin üstüne çıkılmaz. Kesit yetmiyorsa hat değişir, amper etiketi büyütülmez. Balkon prizinin kapağı kırık ve contası yoksa priz değişir. Yeni priz, tuzlu havada kapağı açık bırakılan bir gövde olmaz. Bu işin malzemesi kıyı stokundadır: paslanmaz kelepçe, contalı rakor, 30 mA Tip A, kısa bara köprüsü. Zekeriyaköy'ün uzun makarası bu bodruma taşınmaz. Taşınırsa yanlış stok, doğru arızayı örtmez. Sahil yolunun kalabalığı randevu saatini bir dakika cümlesine çevirmez. Yanık koku ve çarpma defterde öne alınır. Öne almak, yola çıkılmış bir süre söylemek değildir.

Sarıyer merkez ve Çayırbaşı'nın 1960-1980 dairelerinde Boğaz kokusu vardır, Boğaz korozyonu yoktur. Pano içeridedir, bara yeşil değildir, priz kapağı sarıdır. Sarı renk tuz filmi değil, gevşek NYA ucunun ısısıdır. Isınan vida gevşer, gevşek vida ark yapar, ark bakeliti kömürleştirir. Elektrikli ısıtıcı çoğu kez aydınlatma linyesine eklenmiştir. Akşam ısıtıcı ve su ısıtıcısı aynı kola binince klemens ısınır. İlk iş yeni kapak değildir. Hat gerilimsiz bırakılır, buat açılır, kömürleşmiş NYA ucu kesilir, kalan bakır True-RMS pensle yük altındayken okunur. İki telli hatta toprak yoktur. Çamaşır gövdesi su borusuna bağlanmışsa boru toprak sayılmaz. Çarpma varsa fiş çekilir. 30 mA Tip A yoksa pano işi öne alınır. Bez gibi dağılmış yalıtım varsa o linye halojensiz kanala alınır. Duvar, komşu dükkânın vitrini için değil, ısınan buat için açılmaz. Burada zemin kat toptancısı hikâyesi aranmaz.

Merkez dairenin malzemesi ne kıyı stokunun paslanmaz kelepçesidir ne de villa stokunun uzun makarasıdır. Buat kuyruğu, halojensiz kanal ve 30 mA Tip A yeter. Bunlar araçta zaten durur, üçüncü bir stok diye şişirilmez. Kullanıcıya sahil dairesinin contalı rakoru satılmaz. Satılırsa tuz olmayan bir buatın içine yanlış parça girer ve ısınan vida yine kalır. Kolon gevşekse yöneticiye hangi katın hangi fazının kaç amper çektiği yazılır. Kolon bina malıdır. Mühür BEDAŞ'tadır. Aynı kâğıtta merkez arızası ile Tarabya arızası yan yana konmaz. Biri sarı kapak ve NYA ucudur, diğeri yeşil bara ve balkon prizidir. Randevu bu ayrımı telefonda kurar. Dakika, ayrımı kapatmaz.

Zekeriyaköy villasında pano evin içindedir, arıza çoğu kez bahçe kapısındaki prizde başlar. Kapı otomatiği, bahçe aydınlatması ve bazen havuz beslemesi aynı uzun NYY'nin ucundadır. Hat orman toprağında onlarca metre gider. Ek kutusu yaprak ve su tutar. Su, ekin yalıtımını düşürür. Bahçe linyesi evin 30 mA rölesinin arkasındaysa ıslak ek bütün evi karartır. Salonun prizi sağlam olsa bile röle bahçeyi ayırt etmez. İlk iş bahçe linyesini ayırmaktır. Ayrılınca ev tutuyor, kapı tutmuyorsa arıza villanın mutfağında değil, hattın ekindedir. Ek kutusu açılır, su boşaltılır, şişmiş uç kesilir, jel ek ya da contalı kutu ile NYY yeniden kapatılır. NYM bu toprağa girmez. NYM kuru tavan kablosudur. Uzun hattın ucunda gerilim, yük varken ölçülür. Yüksüz tutan hat, kapı motoru kalkınca çökebilir. Çökme bir marka arızası diye yazılmaz. Kesit ve ek direnci yazılır.

Orman toprağı sahil kumu değildir. Çubuk burada yaprağın altında daha koyu bir zemine gider. Yine de 'çubuk var' diye kapanmaz. Direnç baradan ölçülür ve yazılır. Yüksekse ikinci çubuk, bahçe ek kutusunun yanına değil, ölçünün istediği ayrıklığa çakılır. Villa gövdesi su borusuna bağlanmaz. Bahçe linyesi kendi 30 mA Tip A rölesine alınır. Böylece ıslak ek, yatak odasını düşürmez. Kapı motorunun kalkış akımı pensle okunur. Hat 1,5 mm² ise motor o kola bırakılmaz. İç stokun malzemesi budur: NYY makarası, jel ek, ayrı röle, çubuk. Kıyı stokunun paslanmaz rakoru bu ormanda asıl parça değildir. Asıl parça ek kutusunun suyudur. İki stok randevudan önce ayrılır. Zekeriyaköy çağrısına kıyı kutusu, Tarabya çağrısına bahçe makarası yüklenmez. Yanlış yük, ikinci gidişi doğurur. İkinci gidiş bir dakika vaadiyle kapatılmaz.

Sarıyer randevusu telefonda hangi stokla çıkılacağını seçer. Tarabya ve İstinye için paslanmaz kelepçe, contalı rakor ve kısa toprak köprüsü yazılır. Zekeriyaköy için NYY makarası, jel ek ve bahçe rölesi yazılır. Merkez daire için buat kuyruğu ve halojensiz kanal yazılır, üçüncü stok açılmaz. Seçim yanlışsa usta sahilde jel ek arar ya da villada tuz kelepçesi arar. İkisi de arızayı uzatır. Uzatma, sahil yoluna bir dakika bağlayarak kapanmaz. Yanık koku ve çarpma defterin önüne alınır. Önüne almak, Boğaz trafiğinde tutulmayacak bir süre söylemek değildir. Usta yola çıkmadan, seçilen stokun dışında bir parça gerekirse bunu telefonda söyler. Söylenmeyen parça, kapıda keşif diye büyütülmez. BEDAŞ mührü bu konuşmanın dışındadır. Mühür bozulmuşsa veya sayaç tarafı ısınıyorsa kayıt şirkete gider, sayaçtan sonraki pano bize kalır.

2026 işçilik bandı iki stokta da aynıdır. Malzeme bandın dışındadır. Paslanmaz kelepçe de NYY metresi de ölçülünce yazılır, bantın içine gömülerek uydurulmaz. Aralıklar şöyledir: arıza tespiti 750-1.500 TL, sigorta veya kaçak akım rölesi 1.250-3.200 TL, priz ve aydınlatma 650-2.800 TL, klima hattı 2.400-5.500 TL, daire veya villa panosu 6.500-16.000 TL. Keşif bedeli, onarım kabul edilirse işten düşülür. Bağlayıcı rakam ölçümden sonra, işe başlamadan yazılır. İşçilik garantisi bir yıldır. Bu yıl, sahil yolunu kısaltan bir madde içermez. Dakika rakamı fiyatın içinde değildir. Kıyı kelepçesi ile orman eki aynı garantide yan yana durur, aynı arıza diye değil, aynı işçilik süresi diye.