Kadıköy

Moda, Osmanağa ve Rasimpaşa'daki kırk elli yıllık apartmanlarda sıva altı demir Bergman borular içinde bez veya kurşun yalıtımlı bakır iletkenler durur. Yalıtım zamanla gevrekleşip çatlar, iki damar birbirine temas eder ve buat içinde ark başlar. Duvardan gelen çıtırtı sesi ve hafif yanık kokusu bu arkın ilk belirtisidir; gözle görülmediği için genelde geç fark edilir.

Hat 500 V Megger ile ölçülür; izolasyon direnci 1 Megaohm altındaysa kablo yamanmaz, mevcut boru güzergahından düşük dumanlı Halogen-Free yanmaz kabloyla baştan çekilir. Tüm buat ekleri Wago 221 yaylı klemensle kapatılır, eski burgu ve bant ekler tamamen kaldırılır. Demir boru içi daralmış veya ezilmişse çekme sırasında yalıtım sıyrılacağı için güzergah kılavuz telle önce denenir, gerekirse boru kesiti büyütülür. İşlem sonunda her linye tek tek yeniden Megger ilenir ve ölçüm değerleri tarih atılmış rapora yazılır.

Feneryolu, Göztepe ve Erenköy'deki eski binalarda toprak hattı hiç çekilmediği için prizlerde nötr ucu toprak klemensine köprülenmiştir. Bu kurulumda ana nötr gevşediği anda 220 V faz gerilimi çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırının metal gövdesine biner. Çelik evyeye ve aynı anda cihaza dokunan kişi doğrudan şebeke akımına kapılır; bu çarpma hafif karıncalanma değil ölümcül bir risktir.

Müdahalede prizler tek tek açılarak tüm köprüler sökülür, nötr-toprak arası gerilim ölçümüyle hiçbir köprünün kalmadığı doğrulanır. Binaya som bakır topraklama çubuğu çakılır, ana panoya toprak barası eklenir, 16 mm² koruma iletkeni çekilir ve daire panosuna 30 mA Tip A kaçak akım rölesi takılır.

Caddebostan, Suadiye ve Fenerbahçe sahil şeridindeki dairelerin geniş teras ve balkon prizleri denizden gelen tuzlu rüzgara maruz kalır. Tuz priz içindeki pirinç kontaklarda yeşil korozyon tabakası oluşturur, temas direnci artar ve kaçak akım rölesi özellikle yağmurlu havada sürekli açar. Korozyon gözle bakıldığında kapak altında kaldığı için fark edilmez.

Korozyonlu mekanizmalar sökülerek silikon contalı IP65 koruma sınıfında marin tipi priz ve armatürle değiştirilir. Tavan ve duvar buatları kurutulup dielektrik silikon jelle kapsüllenir; teras aydınlatma hattı bağımsız 30 mA rölenin arkasına alınarak iç mekan devrelerinin etkilenmesi önlenir. Sahil cephesindeki armatürlerde alüminyum gövde yerine paslanmaz çelik veya polikarbonat tercih edilir, vida ve askı elemanları A4 kalite paslanmaz seçilir. Tuzlu ortamda bakır iletken uçlarına nötr iletken pastası uygulanarak oksitlenme geciktirilir ve yıllık bakım takvimi önerilir.

Bostancı ve Kozyatağı'ndaki geniş salonlarda yirmi ile elli kilogram arasındaki kristal ve metal tasarım avizeler sıklıkla tavandaki eski alçı dübele veya buat kancasına asılmıştır. Bu bağlantı statik yükü taşısa bile titreşimle gevşer ve avizenin düşme riski doğar. Montaj öncesi tavan yapısı kontrol edilir, beton tavana çelik açılır dübelle ağır yük ankrajı yapılır.

Asma tavan içindeki LED spot trafoları ve dimmer modülleri havalandırmasız boşlukta aşırı ısınarak yanar ve yanık kokusu yayar. Bu modüller erişilebilir havalandırmalı nişe veya pano yanına taşınır, aşırı gerilim korumalı orijinal sürücülerle değiştirilir ve aydınlatma devresine Tip 2 parafudr eklenir.

Kadıköy Çarşısı, Moda Caddesi ve Caferağa'daki kafe ve restoranlarda endüstriyel espresso makinesi, konveksiyonlu fırın ve VRF klima dış ünitesi sıklıkla aynı faza bağlanmıştır. Akşam yoğunluğunda bu faz yetmiş ampere çıkarken diğer iki faz yirmi amperde kalır; ana şalter termikten açar ve işletme servis saatinde elektriksiz kalır.

Yükler pensampermetre ölçümüne göre üç faza simetrik dağıtılır, mutfak ekipmanı ve klima ayrı kollara alınır. Hassas ses sistemi, yazarkasa ve POS cihazları için panoya Tip 1+2 aşırı gerilim parafudru takılarak trafo açma kapama darbelerine karşı koruma sağlanır.

Acıbadem ve Rasimpaşa'daki bitişik nizam apartmanlarda gece yarısı kaçak akım rölesinin tutmaması sık görülen çağrıdır. Bu binalarda duvarlar ince ve komşu daireler çok yakın olduğu için saat 22:00'den sonra matkap veya kırıcı kullanılması mümkün değildir. Teknisyen linyeleri panoda tek tek ayırıp Megger ile ölçer, arızalı kolu izole eder ve evin kalan bölümünü ilk on dakikada çalışır hale getirir.

Sıva altı hatta kalıcı kopukluk varsa gece yüzeyden yanmaz kablo kanalı içinde geçici güvenli hat çekilir; buzdolabı, kombi ve aydınlatma çalıştırılır. Gürültü gerektiren kalıcı kanal işi ertesi gün mesai saatine randevulanır ve müşteriye yazılı olarak bildirilir.

Her müdahale sonunda hat 500 V megohmmetre ile ölçülür; faz-toprak izolasyon direnci 1 Megaohm altındaysa kablo yamanmaz, baştan çekilir. Prizlerde topraklama loop empedansı ölçülerek kısa devre anında koruma cihazının açma süresinin TS IEC 60364 kopma sınırları içinde kaldığı kanıtlanır. Ölçüm sırasında faz, nötr ve toprak uçları ayrı ayrı okunur; nötr-toprak arasında gerilim görülürse sıfırlama köprüsü aranır.

Topraklama çubuğu direnci dijital toprak Megger'i ile ölçülür ve 2 Ohm hedefi tutmuyorsa ek çubuk çakılır veya bentonit dolgu uygulanır. Tüm ölçüm değerleri servis formuna rakamla yazılır, müşteriye teslim edilir ve bir kopyası kayıtta tutulur; böylece bir sonraki bakımda değerler karşılaştırılabilir.

Panodan keskin bakalit kokusu veya duman geliyorsa ve pano henüz alev almadıysa kuru ahşap bir sapla ana şalter indirilir. Elektrik panosuna veya yanan kabloya kesinlikle su dökülmez; su akımı iletir, ark patlamasını büyütür ve müdahale edeni çarpar. Varsa yalnızca ABC tipi kuru kimyevi tozlu veya CO2 karbondioksitli söndürücü kullanılır.

Elektriğe kapılan kişiye çıplak elle dokunulmaz; akım kurtarmaya çalışana da geçer ve iki kişi birlikte devrede kalır. Kuru süpürge sapı, deri kemer veya ahşap sandalye ile kazazede akım kaynağından uzaklaştırılır, 112 Acil Çağrı aranır ve ardından 7/24 acil elektrikçi hattımıza bilgi verilir. Kazazede bilinci açık olsa ve kendini iyi hissettiğini söylese bile mutlaka hastaneye gitmelidir, çünkü gövdeden geçen akım saatler sonra kalp ritim bozukluğu doğurabilir. Enerji kesildikten sonra pano kapağı kapatılır ve usta gelene kadar hiç kimse mandalı kaldırmaya çalışmaz.

Moda'da kırk beş yıllık bir dairede bulaşık makinesine ve çelik evyeye aynı anda dokunan ev sakini şiddetli elektrik çarpması yaşamıştır. On dokuz dakikada adrese ulaşan ekibimiz Fluke multimetreyle evye ile toprak arasında 218 V gerilim ölçmüştür. İnceleme mutfak prizinde nötr ucunun toprak klemensine köprülendiğini ve buat içindeki nötr bağlantısının kopmuş olduğunu göstermiştir. Tehlikeli köprü sökülmüş, binaya som bakır topraklama çubuğu çakılmış, panoya toprak barası ile 16 mm² koruma iletkeni çekilmiş ve Schneider 30 mA Tip A kaçak akım rölesi devreye alınmıştır. Son ölçümde evye ile toprak arasında gerilim sıfır okunmuştur.

Müdahale sonunda hat izolasyon direnci Megger ile yeniden ölçülmüş, değerler teknik servis formuna işlenmiş ve bir kopyası müşteride bırakılmıştır. Takılan parçalar üretici garantisi ve 1 yıl işçilik güvencesi taşır.

Suadiye'de bir dairede sıcak bir yaz gününde dört klima aynı anda açıldığında ana şalter aniden atmış ve mandal tutmamıştır. Yirmi dört dakikada ulaşan ekibimiz pensampermetre ölçümünde kalkış akımının otuz sekiz ampere ulaştığını, mevcut C20 otomatın termikten kilitlendiğini ve klimaların priz kolundan beslendiğini tespit etmiştir. Panodan dış ünite grubuna eksiz 3x4 mm² HES saf bakır antigron kablo çekilmiş, panoya Siemens C32 10kA motor karakteristikli otomat ve harmonik bağışıklığı yüksek Tip F kaçak akım rölesi monte edilmiştir. Dört klima birlikte çalıştırılarak sistem yük altında teslim edilmiştir.

Onarım sonrası tüm pano klemensleri kalibreli tork tornavidasıyla yeniden kontrol edilmiş, faz yük dağılımı pensampermetreyle dengelenmiş ve ölçüm raporu müşteriye teslim edilmiştir.