Silivri

Kapalı evde hava dolaşmaz. Kıyı nemi priz kapağının içine tuzlu bir film bırakır. Film kışın kuru gibi durur, ilk yağışlı açılışta iletken olur. Dış armatürün camı çatlamışsa içi su doludur. Şofben aylarca kapalı ve fişte kaldıysa rezistans gövdeye kaçırır. Buzdolabı nemli prize takılı bırakıldıysa kompresörün ilk kalkışı da röleyi düşürür. Dört kaynak aynı 30 mA cihazın arkasındaysa açılışta hepsi birden gelir. Kullanıcı röleyi bozuk sanır. Bozuk olan çoğu kez röle değil, bir linydir. İlk iş köprü değildir. Ana şalter indirilir, bütün kollar indirilir, röle kaldırılır. Röle boşta tutmuyorsa cihazın kendisi denenir. Boşta tutuyorsa kollar tek tek kaldırılır. Hangi kol indirilince röle tutuyorsa arıza o koldadır. O kol gerilimsizken buat açılır. Su, yeşil uç veya şişmiş NYA görülür. Uç kesilir. Dış armatür boşaltılır, contası bitmişse gövde değişir. Şofben fişi çekilir, gövde kaçağı ayrı okunur. Buzdolabı, ıslak prizden başka bir hatta alınmadan çalıştırılmaz.

Açılışta bütün buatları aynı anda kurutmak gerekmez. Atan linye bulunur, o linye biter, diğerleri yerinde kalır. Yerinde kalan sağlam hat, 'ev nemli' diye yenilenmez. Yenilenirse fatura şişer, ıslak armatür durur. Megger okuması bir megaohmun altındaysa o hat yeni 30 mA Tip A rölenin arkasına bağlanmaz. Üstündeyse ve uç temizse röle geri takılır. Tip AC, üzerinde darbe akımı bırakan şofben ve buzdolabı için tercih edilmez. Tip A yazılır. Dış armatür ile iç priz aynı rölede bırakılmaz. Dış hat ayrılır. Ayrılmazsa bir sonraki yağmur, yeni temizlenmiş mutfak prizini de düşürür. NYM dış duvarda bırakılmaz. Dış hat gerekiyorsa NYY ve contalı gövde kullanılır. İçerideki eski NYA, kurumadan dışarı uzatılmaz. Uzatma, kapalı sezonun filmini bir metre daha taşır.

Kışın röleyi köprüleyip giden ev, ilkbaharda gövde kaçağını sigortaya bırakır. Sigorta, 30 mA'nın gördüğü kaçağı görmez. Şofben gövdesi ve ıslak dış armatür çarpar. Çarpma, açılış gününün ilk şikâyeti olur. Köprü teli sökülür, atılmaz, fotoğrafı ve hangi uçtan alındığı yazılır. Yerine 30 mA Tip A konur, ancak Megger'i geçen linye bağlanır. Geçmeyen linye köprünün arkasına geri alınmaz. Geri alınırsa yeni röle de atar ve kullanıcı yine köprü ister. İstenen köprü yazılmaz. Yazılan, hangi buatın su tuttuğudur. Pano kapağı kışın açık kaldıysa bara paslıdır. Paslı vida sıkılmadan önce iletken kesilir. Sıkılan pas, teması geri getirmez. Schneider ya da Siemens gövde, kapağı kapanmayan yazlık kasasının yerine ancak bara temizlendikten sonra konuşulur. Kirli baranın üstüne yeni gövde vidalamak, nemi içeri kilitlemektir.

Açılış ölçümü tek prizle bitmez. Şofben, dış armatür, buzdolabı prizi ve pano barası dört satırdır. Biri temiz diye diğeri geçilmiş sayılmaz. Özellikle alt katı toprak kotunda olan yazlıkta süpürgelik prizi su çizgisinin altındadır. O priz, üst kat prizi sağlam diye açık bırakılmaz. Bırakılırsa gece zeminden gelen nem yalnızca o kolu düşürür ve kullanıcı yine bütün röleyi suçlar. Toprak çubuğu kumlu kıyıda yüksek okunabilir. Okuma yazılır. Yazılmadan 'yazlık topraklı' denmez. Su borusu toprak yapılmaz. Yüksek direnç, röleyi köprüleme sebebi değildir. Röle, yüksek dirençte gövde kaçağının kalan korumasıdır. Çubuk işi ayrı satırda, ikinci bir randevuda da olabilir. İkinci randevu, açılış gününe dakika eklemez.

Hafta sonu Silivri kıyısı aynı şikâyetle dolar: kapıyı açtık, röle attı. Her ev ayrı açılış ölçümü ister. Ölçüm, bir önceki evin köprüsünden devralınmaz. Selimpaşa'daki şofben kaçağı, Gümüşyaka'daki armatür suyu ve Kavaklı'daki süpürgelik prizi aynı parça listesi değildir. Liste telefonda ayrılır. Ayrılmadan yola çıkılırsa ilk evde biten röle, ikinci evde lazım olan contayı götürmüş olur. Cumartesi doluluğu bu yüzden randevu defteridir, dakika kuyruğu değildir. Slot yola çıkmadan söylenir. Söylenen slot, uzak kıyının yolunu kısaltmaz. Gece varışı yazılmaz. Yanık koku ve çarpma defterde öne alınır. Öne almak, karanlıkta kıyı yoluna bir süre bağlamak değildir. Telefonda köprü varsa dokunulmaması, şofben fişinin çekilmesi ve dış armatüre çıplak elle girilmemesi söylenir. Bu üç cümle, olmayan bir gece gelişinin yerine geçer.

Pazartesi boşalan ev, cumartesi yapılan köprünün içinde bırakılmaz. Bırakılırsa salı günü çarpma, pazartesi yolculuğundan sonra gelir. Randevu, dönüşten önce kapanacak işi yazar: köprü söküldü mü, hangi linye ayrıldı mı, dış hat ayrı rölede mi. Yazılmayan dönüş, ertesi hafta sonu aynı kapıyı yeniden açar. BEDAŞ mührü bu listenin dışındadır. Sayaç soğuk ve komşu yazlık da sönükse kayıt dağıtım şirketinedir. Tek evin rölesi atıyor, komşu aydınlıksa sayaçtan sonrası bizimdir. İki durum cumartesi kalabalığında karıştırılır. Karışmasın diye kâğıdın ilk satırı komşunun ışığıdır. Işık varsa mühür tartışması uzamaz. Uzamazsa slot, olmayan bir gece varışına taşmaz.

Kışın kapalı evin açılış ölçümü tespit bandındadır. Köprülenmiş rölenin yerine 30 mA Tip A koymak röle bandındadır. Contalı priz ve dış armatür priz ve aydınlatma bandındadır. Klima hattı ayrıca çekilecekse kendi bandındadır. Pano gövdesi değişecekse pano bandındadır. 2026 rakamları malzeme hariç işçiliktir: tespit 750-1.500 TL, sigorta veya kaçak akım rölesi 1.250-3.200 TL, priz ve aydınlatma 650-2.800 TL, klima hattı 2.400-5.500 TL, pano 6.500-16.000 TL. Dört kaynağı birden değiştirmek, dört bandı ölçmeden toplamak değildir. Atan linye bulunur, diğerleri yerinde kalır. NYY metresi bantın içine gömülmez. Metre dış duvarda ölçülür. Keşif, onarım kabul edilirse işten düşülür. Bağlayıcı sayı ölçümden sonra, işe başlamadan yazılır. İşçilik garantisi bir yıldır. Bu yıl, sonraki kışı kapalı ve köprülü geçirme izni değildir. Dakika rakamı bandın içinde yoktur.

Uzak kıyı, bandın üstüne gece zammı koymaz. Konan şey, yola çıkmadan söylenen slottur. Slot ile bant karıştırılmaz. Karıştırılırsa tespit işi, yol uzun diye pano bandına yazılır. Yazılmaz. Tespit, atan linye bulununca biter. Linye bulunmadan pano gövdesi değişmez. Gövde değişimi, bara pası ve kapanmayan kapak varsa konuşulur. Konuşma ölçümden sonradır. Hafta sonu acelesi bu sırayı bozmaz. Bozarsa cumartesi takılan röle, pazartesi hâlâ köprülü bir şofbenin yanında durur. Garanti, o şofbenin gövde kaçağını örtmez. Örten, fişin çekilip rezistansın ayrı okunmasıdır. Okuma kâğıtta yoksa iş bitmiş sayılmaz.