Termik atınca sigorta amperini büyütmeyiz

Termik röle veya termik-manyetik şalterin termik kısmı, motor plakasındaki akımın üstünde uzun süre kalan yükü görür. Manyetik kısım veya bıçaklı sigorta, kısa devreyi milisaniyede keser. 30 mA kaçak akım rölesi faz ile toprak arasındaki farkı görür. Üçünü 'sigorta attı' diye tek satıra yazmayız. Hangi kolun düştüğünü fotoğraftan okuruz.

Amperi büyütmek termiği susturur, iletkeni korumaz. NYY 4 mm² üzerine 32 A şalter, ısınmayı kolun arkasında saklar. NYM duvar tesisatıdır, pano beslemesi değildir. NYA boru içi tek damardır, şalter çıkışında bükülerek bırakılmaz. Kesit, akım ve hat boyu birlikte okunur. Kesitten büyük şalter yazmayız.

Hangi kolun düştüğünü, motor veya hat etiketini ve koku olup olmadığını isteriz. Koku veya ısınmış klemens varsa kol tekrar kaldırılmaz. Art arda kaldırmak arkı büyütür. İstanbul'da atölye hattını telefonda 'bir büyük sigorta tak' diye kapattırmayız.

Kapağı enerjisiz açılır. Canlı baraya el sürülmez. Bu sayfa uç köprüsü vermez. Termik ayarını 'orta'ya bırakmayız. Ayar, motor plakasındaki amperdir. Plaka yoksa ayara dokunmayız.

Motor çalışıyorsa pens ile üç faz akımını okuruz. Plaka akımının üstünde uzun süre kalan faz, termiği haklı çıkarır. Bir faz düşük, ikisi yüksekse tek faz kalmış demektir. Kontaktör yapışması veya kopuk damar bunu yapar. Akımı büyütmek o damarı korumaz.

Gevşek klemens ısınır, karardığı yerde direnç büyür, termik atar. Kararmış klemens temizlenip bırakılmaz. İletken kısaltılır, yüksük yenilenir, torkla sıkılır. Schneider, Siemens veya muadili gövdenin torku etiketinden okunur. Aile adı, torkun yerine geçmez.

Mil dönmüyorsa termik elektrikten önce mekaniktir. Sıkı rulman, kapalı valf, sıkışan koli. Bunları 20 A yerine 32 A takarak çözmeyiz. Mil serbestse sargı ve kablo yalıtımı ölçülür. Düşük yalıtım kaçak röleyi de ilgilendirir; o ayrı sayfadır. Bu sayfada yalıtım, termiğin haksız olmadığını göstermek içindir.

Yıldız-üçgen veya yumuşak yol verici varsa kalkış akımı ayrı okunur. Kısa yıldız süresi veya bozulmuş yumuşak yol, termiği kalkışta düşürür. Süreyi uzatmak valfi açmaz. Yol verici köprülenerek deneme, motoru doğrudan şebekeye bağlar ve sigortayı yakar.

Pano beslemesi kesite göre NYY'dir. Duvar hattı NYM'dir. Boru içi tek damar NYA'dır. Üçünü birbirinin yerine koymak ısınmanın yarısıdır. İnce NYY üzerine büyük şalter, kolu tutturur, kılıfı eritir. Erime kokusu 'sigorta sağlam' diye kapatılmaz.

Hat boyu uzayınca gerilim düşer, motor akımı artar, termik atar. Çözüm amper büyütmek değil, kesit veya hat düzeltmektir. Uzatma makarası sarılıyken yük çekilmez. Makara ısınır, pens yüksek okur, kol düşer. Bu da amper işi değildir.

Bara ve tarak ısınması ayrı iştir. Gevşek bara cıvatası, termik röleden önce kabloyu yakar. Tork, Schneider veya Siemens bara etiketinden okunur. Kararmış bara zımparalanıp bırakılmaz. Yüzey yenilenir, cıvata değişir. Kompanzasyon kondansatörü şebeke tarafındadır. Sürücü çıkışına kondansatör bağlamak termik değil, sürücü kodudur. Bu sayfada kompanzasyon ancak giriş gerilimini şişiriyorsa okunur.

VFD veya yumuşak yol verici arkasındaki motorun termiği, sürücü akım eşiği değildir. Sürücü OCF veya OC yazıyorsa o kodun kendi sayfası vardır. Termik kolu düştüyse pens ve plaka bu sayfadadır. İkisini tek vidada kapatmayız. PLC çıkışı termik ayarını taşımaz. Program stop bayrağı, ısınan klemensin yerine geçmez. Bayrak hattı durdurur, torku sıkmaz.

İkitelli veya Tuzla parselinde ortak pano, birkaç motoru tek termik arkasına bağlayan bir hata taşır. Ortak termik, hangi milin kilitli olduğunu söylemez. Her motorun kendi termiği, kendi kesiti, kendi etiketi vardır. Ortak kolu büyütmek dört iletkeni birden bırakır. Bu yüzden amper büyütme bu defterde iş olarak yazılmaz.

Kompresörde kapalı basma valfi kalkışta termik düşürür. Testerede sıkışan malzeme mili kilitler. Konveyörde koli aynı işi yapar. Üçünde kol aynıdır. 25 A yerine 40 A takmak üçünde de iletkeni bırakır. Valf, malzeme ve koli önce serbest kalır.

Sayfayı mahalleye bölmeyiz. Pendik Sanayi, Tuzla OSB veya İkitelli panosunda ölçü aynı sırayladır. Diafon veya priz işine termik yazılmaz. Bu sanayi veya işyeri panosudur.

Liste kısadır. Hangi kol düştü. Koku var mı. Motor plakası okundu mu. Pens akımı plakanın altında mı. Klemens torku var mı. Kesit şalterin altında değil mi. Amper büyütülmedi mi. Bir kutu boşsa kol kalkmaz. Bu liste mahalleye göre değişmez.

Bıçaklı sigorta gövdesi ısınmışsa bıçak ve yuva ayrı bakılır. Gevşek bıçak ark yapar, gövde kararır, bir sonraki kalkışta sigorta yanar. Yanmış gövdeye büyük bıçak takmayız. Yuva değişir, kesit okunur. Cam sigorta bu sanayi panosunun işi değildir. Cam, kumanda veya aydınlatma tarafındadır. Karıştırmayız.

Kaçak akım 300 mA yapmak, termik atmasını çözmez. 300 mA insan korumasını gevşetir, motor akımını görmez. Bu sayfada 30 mA büyütülmez, termik amperi de büyütülmez. İki büyütme de iletkeni ve insanı aynı cümlede bırakır. Onu yazmayız.

Teslimde hangi şalterin kaldığı, hangi kesitin durduğu ve pensin kaç amper okuduğu yan yana durur. Biri boşsa iş kapanmaz. Fotoğraftaki kol termik değilse bu sayfadaki cümleleri o işe yapıştırmayız. 30 mA ayrıdır. Sürücü OCF ayrıdır. Dördünü tek cümlede sigorta attı diye kapatmayız.

Deftere hangi kolun düştüğünü, pens akımını, plaka amperini ve kesiti yazarız. Şalter veya kablo değişecekse ayrı onay alırız. Amper büyütme bu defterde iş olarak yazılmaz. 2.500–8.000 TRY okuma bandıdır. Malzeme dışındadır.

Kompresörde kol çoğu kez kapalı valftir. Testerede sıkışan malzemedir. Konveyörde kolidir. Üçünde harf yoktur, vida vardır. 30 mA düştüyse bu cümleler susar. O kaçak sayfasındadır. İstanbul'da operatörden büyük sigorta istemeyiz.

Kararmış klemens, ince NYY ve plakasız motor aynı günde duruyorsa iş üç onaya bölünür. Klemens torku bir satır, kesit bir satır, plaka bir satır. Üçünü tek faturada 'şalter değişti' diye kapatmayız. Amper büyütme bu üç satırın hiçbirinde yazılmaz. Gece çağrısında da yazılmaz. Sıra ve trafik çağrıda söylenir, dakika sözü yoktur. Ortak termik arkasına bağlanan ikinci motor bu deftere 'aynı şalter' diye yazılmaz. Her milin kendi kolu vardır.

Fiyatı telefonda kilitlemeyiz. Söylediğimiz aralık, benzer işlerden çıkardığımız bir tahmindir. Bağlayıcı rakam, arızayı görüp ölçtükten sonra, tornavidayı sürmeden önce yazılır. Ek iş çıkarsa onayınız olmadan başlamayız. Ödeme iş bitince, faturalı, Türk lirası ile alınır. Gece ve resmi tatil ayrı tarifedir; bu fark yola çıkmadan söylenir. Onaylı usta ağıyla çalışıyoruz. Varış aralığını ilçeye göre çağrıda net söyleriz ve usta yola çıktığında canlı konum paylaşılır.