İstasyon Mahallesi, Tuzla

Tuzla İstasyon Mahallesi, Marmaray hattı çevresindeki eski merkez dokusudur ve yapı stoğunun bir bölümü kırk yılı aşkındır. Bu binalarda sıva altı demir borular içinde bez veya kurşun yalıtımlı bakır iletkenler durur; yalıtım zamanla gevrekleşip çatlar, iki damar temas eder ve buat içinde ark başlar. Duvardan gelen çıtırtı sesi ve hafif yanık kokusu bu arkın ilk belirtisidir ve gözle görülmediği için genelde geç fark edilir.

Hat 500 V Megger ile ölçülür; izolasyon direnci 1 Megaohm altındaysa kablo yamanmaz, mevcut boru güzergahından düşük dumanlı Halogen-Free yanmaz kabloyla baştan çekilir. Demir boru içi daralmış veya ezilmişse çekme sırasında yalıtım sıyrılacağı için güzergah önce kılavuz telle denenir. Tüm buat ekleri Wago 221 yaylı klemensle kapatılır, eski burgu ve bant ekler kaldırılır ve panoya ark arıza koruma rölesi ile 30 mA Tip A röle eklenir.

İstasyon'nin eski yapı stoğunda hol dolabında halen porselen buşonlu tablo durur. Bu tablolarda kaçak akım koruma rölesi hiç bulunmadığı için elektrik çarpmasına karşı sıfır koruma vardır; buşon aşırı yükte eriyip yuvasına kaynar, kısa devrede açma yapmaz ve tablo gövdesi zamanla kömürleşir. Prizlerde toprak hattı da genellikle yoktur ve nötr ucu toprak klemensine köprülenmiştir.

Tablo tamamen sökülerek alev iletmez modüler DIN raylı pano monte edilir: her odaya bağımsız C tipi otomat, mutfak ve banyoya müstakil linye, girişe 30 mA Tip A kaçak akım rölesi ve Tip 2 aşırı gerilim parafudru. Daire tali panosunda en az 6kA, bina girişinde 10kA kesme kapasiteli malzeme kullanılır. İstasyon adreslerinde toprak hattı yoksa som bakır topraklama çubuğu çakılır, direnç dijital toprak Megger'iyle ölçülür ve prizlerdeki köprüler tek tek sökülür.

İstasyon'de çamaşır makinesi, kurutma makinesi, bulaşık makinesi ve elektrikli ısıtıcı sıklıkla tek prizden çoklu grup priz üzerinden beslenir. Tek 2,5 mm² hattan geçen akım otuz ampere yaklaştığında kablo yalıtımı kavrulur, priz kasası kararır ve duvarda ısınma hissedilir; çoklu prizin kendi gövdesi de erimeye başlar. True-RMS pensampermetre bu akımı cihazlar birlikte çalışırken ölçer ve sorunu tahmine bırakmaz.

Çözüm sigortayı büyütmek değil kolu bölmektir, çünkü büyütmek kabloyu korumasız bırakır ve yangın riskini artırır. Sürekli yük çeken kurutma makinesi ve ısıtıcı için 3x4 mm² kesit ile C20 otomat, çamaşır makinesi için 3x2,5 mm² ile C16 kullanılır ve her hat panodan eksiz çekilir. Kavrulmuş kablo yamalanmaz, panoya kadar yenilenir; mevcut kesit mikrometreyle ölçülerek otomat kademesi buna göre belirlenir.