Aydıntepe Mahallesi, Tuzla

Aydıntepe, Tuzla'nın Marmara kıyısına bakan konumuyla tuzlu nemin tesisat üzerindeki etkisini sürekli yaşar. Dış pano ve bahçe buatlarında kablo rakorundaki gland gevşekse nem doğrudan NYY kablo ucuna iner ve iletken yüzeyinde oksit oluşur; bu oksit temas direncini yükselterek ısınma başlatır ve yalıtım direncini düşürerek kaçak akım yaratır. Yağmurlu havalarda dış aydınlatma rölesinin sürekli açması bu zincirin görünür sonucudur.

Glandlar conta yenilenerek sıkılır, oksitlenmiş iletken uçları temiz bakıra kadar kesilir ve koruyucu iletken pasta uygulanır. Dış pano contalı IP65 gövdeye yükseltilir, içine nem yoğuşmasını engelleyen rezistanslı ısıtıcı konulur. Sahil cephesindeki armatürlerde alüminyum gövde yerine paslanmaz çelik veya polikarbonat tercih edilir, vida ve askı elemanları A4 kalite paslanmaz seçilir; dış hat kendi 30 mA rölesine alınarak iç devrelerin etkilenmesi önlenir.

Aydıntepe'nin eski yapı stoğunda hol dolabında halen porselen buşonlu tablo durur. Bu tablolarda kaçak akım koruma rölesi hiç bulunmadığı için elektrik çarpmasına karşı sıfır koruma vardır; buşon aşırı yükte eriyip yuvasına kaynar, kısa devrede açma yapmaz ve tablo gövdesi zamanla kömürleşir. Prizlerde toprak hattı da genellikle yoktur ve nötr ucu toprak klemensine köprülenmiştir.

Tablo tamamen sökülerek alev iletmez modüler DIN raylı pano monte edilir: her odaya bağımsız C tipi otomat, mutfak ve banyoya müstakil linye, girişe 30 mA Tip A kaçak akım rölesi ve Tip 2 aşırı gerilim parafudru. Daire tali panosunda en az 6kA, bina girişinde 10kA kesme kapasiteli malzeme kullanılır. Aydıntepe adreslerinde toprak hattı yoksa som bakır topraklama çubuğu çakılır, direnç dijital toprak Megger'iyle ölçülür ve prizlerdeki köprüler tek tek sökülür.

Aydıntepe'de toprak hattı çekilmemiş binalarda prizde nötr ucunun toprak klemensine köprülenmesi yaygındır. Bu kurulumda ana nötr gevşediği anda 220 V faz gerilimi çamaşır makinesi, bulaşık makinesi ve fırının metal gövdesine biner; çelik evyeye ve cihaza aynı anda dokunan kişi doğrudan şebeke akımına kapılır. Teşhis basittir: priz başında nötr ile toprak arasındaki gerilim ölçülür, birkaç voltun üzerindeki değer köprüyü işaret eder.

Bina ortak topraklaması varsa daire panosundan ana panoya 16 mm² koruma iletkeni çekilir; yoksa bahçe veya bodrum zeminine som bakır topraklama çubuğu çakılır. Direnç dijital toprak Megger'iyle ölçülür ve 2 Ohm hedefi tutmazsa ek çubuk çakılır veya bentonit dolgu uygulanır. Ardından prizler tek tek açılıp tüm köprüler sökülür, çamaşır ve bulaşık makinesi gibi metal gövdeli cihazların gövde sürekliliği ölçülerek koruma iletkenine gerçekten bağlı oldukları doğrulanır.