Yukarı Dudullu Mahallesi, Ümraniye

Cam rodajında taşa suyla birlikte seryum oksit süspansiyonu gider. Süspansiyonun içindeki tuzlar ve ince oksit, saf sudan daha iyi iletir. Kafa dönerken çamur rakor ağzına sıçrar. Rakorun contası güneşte ve bazda sertleşmişse çamur, motor klemens kutusuna bir haftada değil bir vardiyada girer. Klemens kutusunun kapağı ince alüminyumsa ve contasızsa, çamur kuruyunca beyaz bir halka bırakır. O halka görülmeden sargıya hüküm verilmez. Sargı ıslandıysa izolasyon megaohm'dan kiloohm'a düşer. Bu düşüş, taşın kör olmasıyla karışmaz. Taş körse motor akımı yükselir ama izolasyon yerinde kalır. İkisi aynı tamir değildir.

Schneider Altivar ya da Siemens G120, gövde kaçak eşiğini geçince SCF, SCF5 ya da earth fault yazar. Kod, parça adı değildir. Önce sürücü çıkışı sökülür. Motor kablosu iki ucundan 500 V DC ile faz-faz, faz-toprak okunur. Kablonun kendisi düşükse kablo değişir, motor gövdesi durur. Motor düşükse gövde atölyede kurutulmadan yeni gövde söylenmez; çamur kurumadan ölçülen düşük değer, kuru sargının hükmü değildir. Ekran sadece bir uçtan, sürücü tarafında, plakaya EMC rakoruyla bağlanır. İki uçtan bağlanan ekran toprak halkası yapar ve sürücü yine hata yazar. Damar renkleri motor klemensindeki U V W sırasını bozmaz. Faz sırası taşın dönüş yönünü değiştirir; yön, taşın ok işaretiyle karşılaştırılır, ezbere çevrilmez.

Çift cam hattında cam, yıkama tünelinden geçer. Fırça motorları alçaktır, su contalıdır, ama conta yorulunca şebeke suyu gövdeye kaçar. Bu kaçak, rodaj çamurundan ayrı bir yoldur. İkisi aynı şalterin arkasındaysa, fırça ıslanınca bütün hat iner ve usta rodaj sürücüsünü boşa söker. Yukarı Dudullu Ayrım panoda yapılır. Fırça grubu kendi kontaktöründe, kendi termiğinde, kendi kaçak akımında durur. Rodaj sürücüsü kendi kesicisindedir. Kontaktör gövdesi Schneider LC1D ya da Siemens 3RT ise bobin gerilimi etiketinden okunur; 24 V bobine 230 V vermek bu notun tamiri değildir, yakılmış bir bobindir. Termik, motor etiketindeki akıma göre seçilir, fırça zor dönüyor diye büyütülmez.

Hattan panoya giden besleme sabitse NYY'dir. Kesit, hat etiketindeki akım ve pano ile makine arasındaki mesafe okunarak seçilir; komşu atölyenin kablosu kopyalanmaz. Makinenin kendi enerji zincirinde giden kablo, üreticinin verdiği esnek ve ekranlı kablodur. Zincire NYM sokulmaz. NYM sabit tesisat içindir, zincirde bir mevsimde çatlar. NYA boru içi tek damardır, çamurlu zemine inmez. Ekranlı motor kablosunun dış kılıfı çamurla şişmişse kablo kısaltılmaz, değiştirilir; kısaltılan kablo bir sonraki rakorda yine çamur emer. Rakor ölçüsü kablonun dış çapına göredir, pense ile sıkılan hortum kelepçesi rakor değildir.

Atölyede biri röleyi 300 mA yapmıştır, çünkü 30 mA günde üç kez atıyordur. Bu, cam hattında sık görülen yanlış tamirdir. 30 mA, insanın dokunduğu priz ve aydınlatma içindir. Sabit makine devresinde seçicilik ayrıca hesaplanır; hesap, ıslak motoru devrede bırakmak değildir. Islak sargı kurutulur ya da değiştirilir, rakor yenilenir, ondan sonra röle değeri yazılır. Büyütülmüş röle, çamur hâlâ gövdedeyken hattı ayakta tutar ve bir sonraki kaçak gövdeyi ısıtır. Pano kapağı açıkken el aleti çalıştırılmaz. Ölçü enerjisiz başlar. Canlı baraya prop dayanmaz.

Sıra tektir. Hat durur. Ana kesici iner, indiği ölçülür. Sürücü kodu fotoğraflanır, silinmez. Parametre sıfırlamak kodu tedavi etmez; bir sonraki kalkışta aynı toprak hatası geri gelir ve taş, camın üstünde yarım dönüş yapar. Motor kablosu sürücüden ayrılır. İzolasyon, kablo, sonra motor. Rakor ve beyaz çamur halkası not edilir. Emiş ve yıkama suyu vanası, elektrik bitmeden açılmaz; vana açıkken kurutma hükmü yalandır. Fiyat, kodun adı üzerinden değil, değişen kablo, rakor, sürücü ya da motor üzerinden yerinde söylenir. Telefonda cam makinesi şu kadar denmez.

Klemens kutusundaki beyaz halka nemli bezle alınır, basınçlı hava tutulmaz. Basınçlı hava çamuru sargının derinine iter ve atölyeye iletken sis yapar. Kapak açık, motor enerjisiz, ortam sıcaklığında bir gece bekler. Ertesi gün 500 V DC tekrar okunur. Değer megaohm bölgesine döndüyse gövde kalır, rakor ve kablo yenilenir. Değer kiloohm'da kaldıysa sargı çamuru emmiştir; gövde değişir, eski gövdeye vernik sürülüp hatta geri konmaz. Kurutma sırasında taşın kayışı sökülür ki rulman kuru dönmesin. Rulman sesi ayrıca yazılır. Sürücü parametresindeki motor akımı, yeni gövdenin etiketine göre yeniden girilir; eski akım yeni gövdede termik gibi davranır ve taşı zorlar.

Yukarı Dudullu atölyesi öğlen ve akşam iki vardiya görür. Toprak hatası genellikle ikinci vardiyada, çamur ısındıktan sonra gelir. Cam tünelin ortasındayken hat inerse cam orada bırakılmaz; konveyör elle, enerjisiz, üreticinin boşaltma koluyla alınır. Elektrikçi camı elle çekmez, çünkü Low-E yüzeyi parmak izi ve metal saat ile çizilir. Boşaltma bitmeden pano kapağı açılmaz. Gece çağrısında ilk iş fotoğraftır: sürücü kodu, rakor ağzı, beyaz halka. Parça adı fotoğraftan önce söylenmez. İMES çevresindeki komşu atölye başka bir makinedir; onun sürücü parametresi bu hatta kopyalanmaz.